Abdülaziz TANTİK

    Çaresizlik, insanın hiçbir şey yapamama halinin dışa vurumu üzerine kişide meydana gelen ruhsal yetersizlik halinin meydana getirdiği derin yalnızlığın ruhu germesi ve acıyı doruğa ulaştırmasıdır. Tabi ki çaresizliğin birden fazla katmanı vardır: ekonomik çaresizlik, iktisadi bir durumu işaret...

Tek dünya sisteminden çoklu dünya sistemine geçiş süreci yaşanırken, ortaya çıkan jeopolitik stratejiler uğruna küçük ölçekli ve büyüme istidadı taşıyan savaşlar çıkarılmaktadır. Ukrayna Rusya savaşı ve İsrail’in Gazze’de uyguladığı soykırım buna örnek iki olgudur. ABD kendi liderliğini yok edecek bir...

    Bir ayı geride bıraktık, İsrail Saldırılarının Gazze’yi yok etmeye çalıştığı bir zaman diliminde… Meselenin Gazze ile sınırlı olmadığının anlaşıldığı bir zamanda ise iş işten geçeceği gibi daha büyük bir mezalim ile karşı karşıya kalınacaktır. Ortadoğu sınırlarının yeniden çizildiğinin...

  Gazze, büyük bir vahşet ve katliam ile karşı karşıya; tarihin en büyük vahşeti, katliamı uygulanmakta, sivil insanlara yardım elinin uzatılmasına imkân tanınmamakta ve saldırılar gece gündüz sürdürülürken, sivil insanların can kaybı ise giderek artmakta iken katliamdaki en büyük pay...

Bugün sözün bir anlamının ve değerinin kalmadığı bir dünyada yaşıyoruz. Eylem ise sözü geride bırakarak hakikati en yüksek perdeden ifadeye kavuşturan bir özellik kazanmaktadır. Söz ve eylem bütünlüğü hakikatin tecellisi bakımından önem arz ederdi… Bugün ise söz ayartıcı bir özellik...

Gazze’deki son olaylar, bize modern dünyanın ürettiği bütün değerlerin tepetaklak yerle yeksan olduğu ve o değerler sadece ‘modern batılı’ için geçerli olduğudur. Evrensel değerler yalanı bütün çıplaklığı ile ortaya çıkmıştır. Bir değer üretildiği yerin temel özelliğini taşır. Adalet ve hakkaniyet...

Hamas, Son saldırısı ‘Aksa Tufanı’ ile İsrail’le birlikte bütün dünyaya şu mesajı verdi: İsrail’in büyüklüğünü öyle gözünüzde büyütmeyin, ileri teknoloji, ileri bilim vesaire kendinizi dev aynasında görmeyin; bir gariban gelir ve senin bütün tekniğini darmadağın ediverir. Hayalini kurduğun yüksek teknolojinin...

Son iki yüz yıla damgasını vuran parçacı yaklaşımın kendine has artıları olmakla birlikte bugün açıkça görüldüğü üzere yetersizliği açıkça kendisini göstermektedir. Her parçacı yaklaşımın kendi içinde bir eksiği, bir zaafı ve bütünden kopuşu işaret ettiği için yeterliliği sağlayamadığı gibi sorunlu...

Aile, toplumun en küçük birimi olarak tavsif edilmektedir. Aile, toplumun en küçük birimi olmakla birlikte toplumun temelini de inşa eden bir kurumu işaret eder. Toplumsallığın ilk öğrenildiği bir kurum olarak aile, kültürel tevarüsü sağlayan ve ilk terbiye okulu olması hasebiyle...

İnsanın kendisini bir şeye ait hissetmesi, ona ruhen, aklen, kalben ve bedenen ait olduğunu idrak ederek buna uygun davranışlar sergilemesini beraberinde taşıması demektir. Allah’a aidiyetimiz ise birden fazla noktada öne çıkarılması gereken temel bir konuyu işaret eder. Varlığımızı O’na borçlu...

Tekebbür, bir hadsizlik örneğidir. Kişinin kendisine ait olmayan bir şey için böbürlenmesi, tekebbür etmesi, üstünlük taslaması, tam bir hamakat örneğidir. O yüzden bütün kibirli insanlar birazda hamakat sahibi olanlardır. Burada kibir, müstağniliği ve bir ihtiyaçsızlığı içinde barındırdığı için yeterli bir...

Modern düşüncenin müslüman zihni hegemonyası altına almanın getirdiği sınırlar içinde İslam’a muhatap olmanın kimliği konusunda da bir karmaşa meydana getirmiştir. Erkek, kadını muhatap kılarak İslam’a göndermede bulunuyor. Kadın, erkeği muhatap kılarak İslam’a göndermede bulunuyor. Fert, Cemaati muhatap kılarak İslam’a göndermede...

  Modern dünya bir şov dünyasıdır.  Modern düşünce göstergeler üzerinden bir okuma gerçekleştirdiği için her şeyi görsel bir şova dönüştürme konusunda ileri adımlar atmaktadır. Şov dünyası, aynı zamanda rol model oluşu da beraberinde taşıdığı için modern görüş açısından önemli bir...

İndirgeme, modern düşüncede yalın bir şekilde anlaşılmasını sağlamaya matuf olarak olay, olgu veya durumu izaha yönelmektir. Özellikle, indirgeme, açıklamayı belli ve sınırlı bir alanla sınırlandırarak açıklamayı mümkün kılmaya yarar. İster bilimsel bir durumu, ister felsefi bir olguyu açıklama babında daraltılmış...

  Modern insan, kadim inanç ve kültürden bağımsızlaşarak kendi beninin sahibi olarak varlık kazandığı için kendi krallığını oluşturmakta pek mahir olmuştur… Aşkınlığın her türlüsünü reddederek kendi aşkınlığını içkinliğin tahtında var kılarak mevcudiyetini aşikâr ederek kendi iktidarını koruma altına almıştır. Bu...

  İçinde yaşadığımız çağ, kişilerin aldatılmasını beraberinde taşıyan bir olgusal zemine sahiptir. Bu zemini işaret eden ise; kurgu ve yapaylığı ontik bir zemin üzerinden inşa etmesidir. Aslında aydınlanma, aklı, düşünmenin merkezi karakteri olarak ilan ederek, akıl dışında kalan alanlarda da...

  İslam, kendisine sığınan her insanı, barış içinde varlığını idame edecek koşullara sahip olabilmesinin imkânlarını sunar… Tek istisnai durum ise o sığınan kişinin, başkasının canını yakması, malına zarar vermesi, kanını dökmesi halinde gerekenin yapılacağıdır. Yani sığınan kişi, eğer bir başkasına...

  Düşüşün ve Sürülüşün Hikâyesi… Anlamın en temel göstereni, insan ve yeryüzü macerası bağlamında ortaya konacak olan yorumlamadır. İnsan, yeryüzü ve yaşam merkezli bir yorum ile anlam dediğimiz hikâye açığa çıkar. Hikâye diyorum, çünkü anlam bir hikâye üzerinden şekillenmektedir. Belirli...

  Fransa, batı açısından önemli bir ülkedir. Batı aydınlanması bağlamında da önemli bir yere sahiptir. Batı düşüncesi ve gelişim evreleri bakımından da yeri tartışılmazdır. Fransız kültürü belirleyici bir pozisyonu elinde tutmaya devam etmektedir. Bugün bile hala Fransız entelektüel hayat öne...

  Akla vurgu, modern düşüncenin ve bu düşüncenin etkisindeki bütün düşüncelerin ortak paydasıdır. Aklı ile diğer varlık türlerinden farkını ortaya koyan insan, sorunlarını ve sorumluluklarını da aklı ile tayin etmekten kaçınmamaktadır. Bu yeni durum modern durum olarak tesmiye edilmiştir. Buradaki...

Kurban, yakınlık ifade eden bir kelimedir. Yakınlığa yönelik bir eylemliliğin adı olarak Kurban, ilk insan ve O’nun çocuklarının hikâyesinde açığa çıkar. Habil Kabil öyküsünde Kurban’ın kabulünü sağlayan psikolojik vasatın sahicilik/samimiyet üzere olması gerektiği bedihidir. İlk yakınlığın ürettiği kıskançlık üzerinden kardeş...

Çağdaş insanın unuttuğu temel kavramlardan biride Muttaki Kul kavramıdır. Çağdaş insan, muttaki olmayı, bir düşüklük ve özgürlüğüne yönelik bir tehdit olarak görmektedir. Aynı şekilde kul olmayı, köle olmakla özdeş kıldığından dolayı da özgürleşmeyi kul olmaktan kurtuluş olarak tanımlamaktadır. Modern düşüncede...

  Modern çağın en mümeyyiz vasıflarından biride hız çağı oluşudur. Haz, hız ve kaos zemininde süregiden bir yaşamın izdüşümleri gözlemlenmeye başlandı. Haz ve hız, kişinin başının dönmesi için yeterli sebepleri üretmeye devam etmektedir. Kaos, hızın ve hazzın farklı tonlarının birbiri...

Çağdaş kavramını bugün yaşayan insana sıfat olarak düşündüğümüzde de müslüman, bugünü yaşayan kişi olarak betimlenir. Bu betimlemenin bizatihi kendisinin akla düşürdüğü sorular ve bu sorulara verilen cevapları çağrıştırır. Günümüzü belirleyen ve nefes aldığımızda bu nefesin ruhunu veren kültürün neliği meselesi...

  İkinci tur seçimde geride kaldı ve Tayyip Erdoğan yeniden seçildi. Elbetteki onu seçenler büyük bir sevinç yaşadı. Kaybedenler ise üzüntülerini gidermek için kendilerine göre mazeretler ürettiler. Bu her zafer ve mağlubiyette ortaya çıkan olgusal gerçekliklerdir. Ama müslüman farklı davranmayı...

Her seçim zamanı insanın bir tercih olduğu hatırlanır ve tercihi etkileme adına akla gelen her hokkabazlık yapılmaya başlanır. İster milletvekili seçiminde ister cumhurbaşkanı seçiminde olsun, insanları etkileyecek sözler verilmeye başlanır ve bir şekilde onu etkileyecek şeylerin yapılmasına dair kesin sözler...

  Seçim bitti ve büyük bir hayal kırıklığı kendini gösterdi. Tarafların hiçbiri neredeyse umduğunu bulamadı. Ama en büyük hayal kırıklığı bazı istatistik yapan zevatta meydana gelmesi gerekir ki buna ihtimal da yok gibi… Araştırma kurumlarının bir kısmı doğruya yakın bilimsel...

Yaşamın sürekli parçalara ayrıştırılarak onu kontrol altına alan iktidar heveslisi güçlü bir lobinin var olduğu açıktır. Yoksa son üç yüz yılın gelişimini açıklamakta zorlanacağımız da kaçınılmazdır. Sürekli daha küçüğüne doğru bir seyir izleyen bilimsel çalışmalar, kabadan inceye yönelen akış ve...

Müslümanların kendilerini tanımlamaları, kendilerini tanımaları için elzemdir. Müslüman fert olarak İslam dinine aittir. Toplum olarak da Müslümanların cemaatinin bir ferdi olarak ona aidiyet kesbeder. Müslümana, Müslümanlarla olan ilişkisinin niteliğini de İslam kendisine bildirmekte ve öğretmektedir. Dolayısıyla Müslümanlar, kiminle nasıl ve...

Modern dönemde Müslümanların en temel sorunu temsiliyet sorunudur. Çünkü modernleşme ile birlikte neredeyse bütün İslam Coğrafyasının tümünde İslam, iktidar olma gücünü kaybetmiştir. Eğitim, modern eğitimin lehine gelişmiştir. Eğitimin sonucunda Müslümanların temel sorunları çoğalmaya başlamıştır. Müslümanların kimliklerinde ciddi tahribatlar meydana gelmiştir....

Leyle-i Kadir olarak betimlenen ve Müslümanların ilham kaynağı olan bir gecenin özelliğinin Kuran’ın indirildiği bir gece oluşu ile birlikte mümine ilham ve yol gösterici boyutu olduğunu dikkatle gündeme taşımak elzem olmuştur. Bir gecenin ehemmiyeti onda inen vahyin kendisidir. Yoksa herhangi...

  İnsanlıktan nasibi olmayanlar, emanetimiz olan küçük bir kıza kıydılar. Kilis’te iki gün kayıp olan Suriyeli 9 yaşındaki yavrumuz Gina’nın cansız bedeni, evlerinin yan sokağında bir su kuyusunda bulundu ve Perşembe günü toprağa verildi. Evinde iftarını yapmanın heyecanıyla çıktığı okulundan...

  İslam, din olarak Allah’ındır. İnsan elinin değdiği bir alanı söz konusu edilemez! O bütünüyle Allah’ındır. Elçinin dokunduğu yerde ilahi olana aittir. Elçi kendi yanından bir şey eklemez, eklediği şey ise ilahi olanın otoritesine dayanır. Bu çerçeve içinde ed Din...

Yeni bir Ramazan ayına kavuşturan Rabbe hamdüsenalar olsun… Din ve dini hayattan uzaklaşan Müslümanların yeniden din ve dine dair bir yaşamın kendisinin farkındalığına sahip olabilmesinin zemini olarak Ramazan ayı muhteşem bir muharrik güçtür. Ramazan ayı, kendi havasını da beraberinde taşıyan...

İslam, her zemin ve zamanda yaşanabilecek bir din olma vasfını izhar ettiği gibi halen korumaya devam etmektedir. Mesele ise ona yaklaşım gösteren zihinsel hastalıklar yüzünden yaşanamaz algısına ulaşılmasıdır. İslam, her zeminde yaşanabilir… Bir şartla: kendi zeminini kendi ilkeleri üzerine kurarak...

Kaos, kozmos öncesi dönem olarak değerlendirilir. Fakat bu yaklaşım eksik bir bakışı içerir. Kaos, kozmos ile birlikte de varlığını sürdürmektedir. Çoğul varlık karakterleri, kendi iç düzleminde bir kozmosu işaret etse de belirli bir kaotik zemini de içermektedirler… Meseleyi doğru anlama...

  Geleceği kurmanın kendine has bir yöntemi olduğu bedihidir. Kişinin hangi geleceği istediği ile ilişkili olarak bir gelecek tasavvuru ve buna dayalı bir yöntem ile geleceğe dair beklentiler ortaya konur. Ağırlıklı olarak da her gelecek inşa edilebilir bir potansiyeli taşır....

    Müslüman olmanın tanımı yalın ve açıktır. Bir başka vasfı ancak müslüman olmanın içeriğinde varlığı söz konusu ise ve vahyin kendisine verdiği sıfat olarak kullanabilir: Mümin, muhsin, muhlis, ebrar, mukarrebun salih/Saliha gibi… Herhangi bir dünya görüşünden ve düşünceden elde...

  Bu toprakların bir ‘beka’ sorunu olarak cumhuriyetin kurulması din düşmanlığı üzerine bina edilmiştir. Bu topraklarda batılılaşma arayışları din düşmanlığı ile eş değer bir sürece dönüşmüştür. Bu ülkenin gerilemesinin tek bir nedeni vardır: Din ve dindar halk… Gerçekten bir beka...

Bir haftayı geride bıraktığımız depremin bir taraftan yaraları sarılırken, bir taraftan organizasyon bozukluğunun gündeme düşmesini izlerken, diğer taraftan ise birer mucize olan enkaz altından çıkışları izlemeye devam ediyoruz. Aynı şekilde siyasi liderlerin deprem bölgesindeki gezilerine ve açıklamalarına maruz kalıyoruz. Oradan...

5 Şubat gecesi deprem ile uyanan şehirlerimiz oldu. Binalar yıkıldı. Yaralı ve ölüler bulunmakla birlikte, enkaz altında kurtulmayı bekleyen insanlarımızda vardır. Kurtarma faaliyetleri, yardım faaliyetleri gerekli olduğu biçimi ile yapılmaya çalışılmaktadır. Halkımız bu konuda çok fazla bir duyarlılığa sahiptir. Sivil...

Büyük ülke olmanın yollarından biri de size sunulan haberlerin arka planını doğru öğrenerek ve doğru yorumlayarak onların emellerine alet olmadan tavır takınmaktır. Son Filistinli bir gencin yaptığı eylemde maalesef açığa çıkan şey, hem Dışişleri ve hem de Ak Parti sözcüsü...

İsveç Makamlarının izin verdiği ve Danimarkalı bir siyasetçinin gerçekleştirdiği Kur’an yakma eylemi, gündeme düştü. Meseleyi salt yapılan eylem ile sınırlı bir anlama tevdi eylemenin düşünce açısından bir karşılığı olmayacaktır. ‘Bir deli bir kuyuya bir taş atmış kırk akıllı bu taşı...

Hayatımızı belirleyen klişe algılar, yaşamımızın bir parçası olarak yanlışlarımızın ve yanlış giden bir şeylerin devamını sağlaması bakımından önemli bir işlevselliğe sahiptir. Nedir, Klişe algılar? Klişe algılar, popüler kültür ve gündemi belirleyen bilimsel ve felsefi yaklaşımların sorgulanmadan kabulünü sağlayan, her kesin...

Tarih boyunca Müslümanlar kendilerine öncülük edecek bir sınıfın varlığından mahrum kalmadılar. Âlimler, Mürşitler, kemale ermiş yaşlılar, her zaman Müslümanların yol göstericiliğini yapmaya devam ettiler. Bu yol göstericilik aynı zamanda sivil alanda kalarak yapılmaya devam etmiştir. Resul (as) bu ümmetin örneği...

Yılbaşı tartışmalarını sizde benim gibi izlemişsinizdir. Lehinde ve aleyhinde söylenen şeylerin neye tekabül ettiği başka bir fasıl… Ama meseleye yaklaşım bağlamında ciddi usul eksikliği olduğu aşikârdır. Yılbaşı bize sonradan eklemlenmiş, daha önceleri ise kültürel dokuda, baharın gelişinin müjdelenmesi bağlamında kutlamalar...

Şair, Mütefekkir, eylem adamı, ahlak sahibi, sözüne sadık, ahdine vefalı, dindar, siyasi karakter ve bir dost olarak Mehmet Akif’i anlamak, tanımak, onu bugüne taşımak için gerçekten yürekli, vefalı, dosdoğru biri olmakla eş değer bir durumu işaret eder. Akif’i bugün toprağa...

‘Çağımız akıl çağıdır’ nitelemesi boşuna söylenmemektedir. Çünkü akıl üzerinden her şeyin anlamını keşfetme çabası öncelenmektedir. Akıl, her şeyin mihenk noktası olma özelliğini bu çağ ile kazanmıştır. Daha önceki zamanlarda da akıl vurgusu vardı. Ama bu akıl vurgusu ile bugünün akıl...

Üretilmiş bir film gibi bize seyrettirilen Çocuk Evliliği hikâyesi de büyük bir yalan olarak ortada asılı kaldı. Lehinde ve aleyhindeki haberlere bakıldığı zaman meselenin niçin ortaya atıldığını ve bir annenin çocuğunu kaybetmenin verdiği derin acı ile nasıl bir savrulma yaşadığını...

Düşünce ve eylem arasındaki korelâsyonda düşünce baskın bir karaktere sahiptir. Yani salt eylem, düşünceyi belirleme konusunda ciddi zaaflar taşımaktadır. Eylemin, siyasal erk yanında kültürel iktidar alanını da muhafaza ederek düşünceyi etkilemesi gerekmektedir. Düşünce ise eylemi herhangi bir iktidar erki olmadan...

Çokça kullanılan kavramların içerik olarak belirli bir bakış üzerinden olmasına rağmen, sanki tek anlam bu imiş gibi bir tavır üzerinden genelleştirilerek kullanılırken, doğru ve yanlış yer değiştirdiği halde hakikat arayışı olarak öne sürülmektedir. Hâlbuki bir kavramı kullanırken onu kendisini tarif...

Müslüman olma sürecinde bir düşünme eyleminden söz edilebilir. Ama bu düşünme eylemi, kendi sistematiği içinde gerekli bir durum olarak söz konusu edilemeyebilir. Çünkü bir düşünceye sahip olma ile bir dine girme arasında derin bir fark vardır. Biri daha duygusal ve...

Taksim’de meydana gelen menfur olayın birden fazla yüzü olacağı malumdur. Şiddet bu topraklarda siyasetin ve toplumsal yönlendiriciliğin belirleyicisi olarak işlev görmektedir. Hatta ileri bir adım olarak kimin yaptığından bağımsız olarak bir sosyal mühendislik faaliyeti olarak şiddet, yapılan olaydan bağımsız bir...

Nebevi ‘söz’ olarak hayatımızda bir düstur olarak var olması gereken temel ilkedir: Aldatan bizden değildir. Aldatma, salt muhatabını aldatma ile sınırlı bir durumu işaret etmez! Topyekûn bir yaşamı yanlış yöne kanalize eden bir bakışın ipuçlarını sergiler aldatma… Aldatma nerede duracağı...

Tanrı kavramı bu yazıda ilah kavramının yerine kullanılmaktadır. Modern tanrılar ise ilahlar olarak da tercüme edilebilir. Çünkü Allah anlamında Tanrı tektir ve çoğul kullanılamaz! Ontolojik olarak da zaten Allah tektir, çoğul kullanılamaz! İlah ise ulûhiyetin temsili bağlamında yaratılış, süreci ve...

İnsanlığın tarihi akışında insana dair değişmeyen herhangi bir şey kalmamaktadır. İnsanın değişimi beraberinde siyasetin değişimini, sosyolojinin değişimini, psikolojinin değişimini ve zihniyetin değişimini de beraberinde taşır. Zihniyet değişimi ise diğer değişimlerin temelini oluşturur. Modern dönem ve Modern öncesi dönem diye bir...

Aklın birden fazla sıfatının olabileceği tartışma dışıdır. Aklın hem total bir anlamı ve hem de sıfat taşıma özelliği aklın kendi içinde anlam katmanlarına sahip olduğunu gösterir. Tıpkı boş bir kap ve içini doldurma biçimine göre aldığı keyfiyet gibi… Temel soru;...

Aile, kadın ve erkeğin bir arada yaşayarak yaşamın güzelliklerini ve acılarını paylaşarak yaşama katkı sunarken kendi geleceklerini inşa etmeye zemin oluşturan bir birlikteliktir. İnsanlığın sağlıklı ve meşru bir zeminde barışı ikame ederek yaşamı sürdürme ve geleceğe yeni insanlar hazırlama arayışı...

Önce İslam’ın konumunu belirginleştirerek başlayalım: İslam, çağlar üstüdür. Bu onun evrensel karakterinin özelliğindendir. Evrenselliği de modern bağlamda değil, mutlak hakikat olma özelliği bağlamında kullanıyorum. İslam, indiği çağı dönüştürdüğü gibi kendisinden sonraki çağı da dönüştüren bir özelliğe sahiptir. Bunu da ilahi...

Ey insan, titre ve kendine dön, yoksa seni bambaşka bir diyara taşıma cehdi son sürat devam ediyor. Seni senden uzaklaştırma adına yapılan çalışmalara vakıf olsaydın, geceleri seni uyku tutmazdır. Artık, insan sonrası diyerek edebiyat, felsefe, sinema, teknik, teknolojik yatırımlar yapılmaktadır....