Abdülaziz TANTİK

  İslam, din olarak Allah’ındır. İnsan elinin değdiği bir alanı söz konusu edilemez! O bütünüyle Allah’ındır. Elçinin dokunduğu yerde ilahi olana aittir. Elçi kendi yanından bir şey eklemez, eklediği şey ise ilahi olanın otoritesine dayanır. Bu çerçeve içinde ed Din...

Yeni bir Ramazan ayına kavuşturan Rabbe hamdüsenalar olsun… Din ve dini hayattan uzaklaşan Müslümanların yeniden din ve dine dair bir yaşamın kendisinin farkındalığına sahip olabilmesinin zemini olarak Ramazan ayı muhteşem bir muharrik güçtür. Ramazan ayı, kendi havasını da beraberinde taşıyan...

İslam, her zemin ve zamanda yaşanabilecek bir din olma vasfını izhar ettiği gibi halen korumaya devam etmektedir. Mesele ise ona yaklaşım gösteren zihinsel hastalıklar yüzünden yaşanamaz algısına ulaşılmasıdır. İslam, her zeminde yaşanabilir… Bir şartla: kendi zeminini kendi ilkeleri üzerine kurarak...

Kaos, kozmos öncesi dönem olarak değerlendirilir. Fakat bu yaklaşım eksik bir bakışı içerir. Kaos, kozmos ile birlikte de varlığını sürdürmektedir. Çoğul varlık karakterleri, kendi iç düzleminde bir kozmosu işaret etse de belirli bir kaotik zemini de içermektedirler… Meseleyi doğru anlama...

  Geleceği kurmanın kendine has bir yöntemi olduğu bedihidir. Kişinin hangi geleceği istediği ile ilişkili olarak bir gelecek tasavvuru ve buna dayalı bir yöntem ile geleceğe dair beklentiler ortaya konur. Ağırlıklı olarak da her gelecek inşa edilebilir bir potansiyeli taşır....

    Müslüman olmanın tanımı yalın ve açıktır. Bir başka vasfı ancak müslüman olmanın içeriğinde varlığı söz konusu ise ve vahyin kendisine verdiği sıfat olarak kullanabilir: Mümin, muhsin, muhlis, ebrar, mukarrebun salih/Saliha gibi… Herhangi bir dünya görüşünden ve düşünceden elde...

  Bu toprakların bir ‘beka’ sorunu olarak cumhuriyetin kurulması din düşmanlığı üzerine bina edilmiştir. Bu topraklarda batılılaşma arayışları din düşmanlığı ile eş değer bir sürece dönüşmüştür. Bu ülkenin gerilemesinin tek bir nedeni vardır: Din ve dindar halk… Gerçekten bir beka...

Bir haftayı geride bıraktığımız depremin bir taraftan yaraları sarılırken, bir taraftan organizasyon bozukluğunun gündeme düşmesini izlerken, diğer taraftan ise birer mucize olan enkaz altından çıkışları izlemeye devam ediyoruz. Aynı şekilde siyasi liderlerin deprem bölgesindeki gezilerine ve açıklamalarına maruz kalıyoruz. Oradan...

5 Şubat gecesi deprem ile uyanan şehirlerimiz oldu. Binalar yıkıldı. Yaralı ve ölüler bulunmakla birlikte, enkaz altında kurtulmayı bekleyen insanlarımızda vardır. Kurtarma faaliyetleri, yardım faaliyetleri gerekli olduğu biçimi ile yapılmaya çalışılmaktadır. Halkımız bu konuda çok fazla bir duyarlılığa sahiptir. Sivil...

Büyük ülke olmanın yollarından biri de size sunulan haberlerin arka planını doğru öğrenerek ve doğru yorumlayarak onların emellerine alet olmadan tavır takınmaktır. Son Filistinli bir gencin yaptığı eylemde maalesef açığa çıkan şey, hem Dışişleri ve hem de Ak Parti sözcüsü...

İsveç Makamlarının izin verdiği ve Danimarkalı bir siyasetçinin gerçekleştirdiği Kur’an yakma eylemi, gündeme düştü. Meseleyi salt yapılan eylem ile sınırlı bir anlama tevdi eylemenin düşünce açısından bir karşılığı olmayacaktır. ‘Bir deli bir kuyuya bir taş atmış kırk akıllı bu taşı...

Hayatımızı belirleyen klişe algılar, yaşamımızın bir parçası olarak yanlışlarımızın ve yanlış giden bir şeylerin devamını sağlaması bakımından önemli bir işlevselliğe sahiptir. Nedir, Klişe algılar? Klişe algılar, popüler kültür ve gündemi belirleyen bilimsel ve felsefi yaklaşımların sorgulanmadan kabulünü sağlayan, her kesin...

Tarih boyunca Müslümanlar kendilerine öncülük edecek bir sınıfın varlığından mahrum kalmadılar. Âlimler, Mürşitler, kemale ermiş yaşlılar, her zaman Müslümanların yol göstericiliğini yapmaya devam ettiler. Bu yol göstericilik aynı zamanda sivil alanda kalarak yapılmaya devam etmiştir. Resul (as) bu ümmetin örneği...

Yılbaşı tartışmalarını sizde benim gibi izlemişsinizdir. Lehinde ve aleyhinde söylenen şeylerin neye tekabül ettiği başka bir fasıl… Ama meseleye yaklaşım bağlamında ciddi usul eksikliği olduğu aşikârdır. Yılbaşı bize sonradan eklemlenmiş, daha önceleri ise kültürel dokuda, baharın gelişinin müjdelenmesi bağlamında kutlamalar...

Şair, Mütefekkir, eylem adamı, ahlak sahibi, sözüne sadık, ahdine vefalı, dindar, siyasi karakter ve bir dost olarak Mehmet Akif’i anlamak, tanımak, onu bugüne taşımak için gerçekten yürekli, vefalı, dosdoğru biri olmakla eş değer bir durumu işaret eder. Akif’i bugün toprağa...

‘Çağımız akıl çağıdır’ nitelemesi boşuna söylenmemektedir. Çünkü akıl üzerinden her şeyin anlamını keşfetme çabası öncelenmektedir. Akıl, her şeyin mihenk noktası olma özelliğini bu çağ ile kazanmıştır. Daha önceki zamanlarda da akıl vurgusu vardı. Ama bu akıl vurgusu ile bugünün akıl...

Üretilmiş bir film gibi bize seyrettirilen Çocuk Evliliği hikâyesi de büyük bir yalan olarak ortada asılı kaldı. Lehinde ve aleyhindeki haberlere bakıldığı zaman meselenin niçin ortaya atıldığını ve bir annenin çocuğunu kaybetmenin verdiği derin acı ile nasıl bir savrulma yaşadığını...

Düşünce ve eylem arasındaki korelâsyonda düşünce baskın bir karaktere sahiptir. Yani salt eylem, düşünceyi belirleme konusunda ciddi zaaflar taşımaktadır. Eylemin, siyasal erk yanında kültürel iktidar alanını da muhafaza ederek düşünceyi etkilemesi gerekmektedir. Düşünce ise eylemi herhangi bir iktidar erki olmadan...

Çokça kullanılan kavramların içerik olarak belirli bir bakış üzerinden olmasına rağmen, sanki tek anlam bu imiş gibi bir tavır üzerinden genelleştirilerek kullanılırken, doğru ve yanlış yer değiştirdiği halde hakikat arayışı olarak öne sürülmektedir. Hâlbuki bir kavramı kullanırken onu kendisini tarif...

Müslüman olma sürecinde bir düşünme eyleminden söz edilebilir. Ama bu düşünme eylemi, kendi sistematiği içinde gerekli bir durum olarak söz konusu edilemeyebilir. Çünkü bir düşünceye sahip olma ile bir dine girme arasında derin bir fark vardır. Biri daha duygusal ve...

Taksim’de meydana gelen menfur olayın birden fazla yüzü olacağı malumdur. Şiddet bu topraklarda siyasetin ve toplumsal yönlendiriciliğin belirleyicisi olarak işlev görmektedir. Hatta ileri bir adım olarak kimin yaptığından bağımsız olarak bir sosyal mühendislik faaliyeti olarak şiddet, yapılan olaydan bağımsız bir...

Nebevi ‘söz’ olarak hayatımızda bir düstur olarak var olması gereken temel ilkedir: Aldatan bizden değildir. Aldatma, salt muhatabını aldatma ile sınırlı bir durumu işaret etmez! Topyekûn bir yaşamı yanlış yöne kanalize eden bir bakışın ipuçlarını sergiler aldatma… Aldatma nerede duracağı...

Tanrı kavramı bu yazıda ilah kavramının yerine kullanılmaktadır. Modern tanrılar ise ilahlar olarak da tercüme edilebilir. Çünkü Allah anlamında Tanrı tektir ve çoğul kullanılamaz! Ontolojik olarak da zaten Allah tektir, çoğul kullanılamaz! İlah ise ulûhiyetin temsili bağlamında yaratılış, süreci ve...

İnsanlığın tarihi akışında insana dair değişmeyen herhangi bir şey kalmamaktadır. İnsanın değişimi beraberinde siyasetin değişimini, sosyolojinin değişimini, psikolojinin değişimini ve zihniyetin değişimini de beraberinde taşır. Zihniyet değişimi ise diğer değişimlerin temelini oluşturur. Modern dönem ve Modern öncesi dönem diye bir...

Aklın birden fazla sıfatının olabileceği tartışma dışıdır. Aklın hem total bir anlamı ve hem de sıfat taşıma özelliği aklın kendi içinde anlam katmanlarına sahip olduğunu gösterir. Tıpkı boş bir kap ve içini doldurma biçimine göre aldığı keyfiyet gibi… Temel soru;...

Aile, kadın ve erkeğin bir arada yaşayarak yaşamın güzelliklerini ve acılarını paylaşarak yaşama katkı sunarken kendi geleceklerini inşa etmeye zemin oluşturan bir birlikteliktir. İnsanlığın sağlıklı ve meşru bir zeminde barışı ikame ederek yaşamı sürdürme ve geleceğe yeni insanlar hazırlama arayışı...

Önce İslam’ın konumunu belirginleştirerek başlayalım: İslam, çağlar üstüdür. Bu onun evrensel karakterinin özelliğindendir. Evrenselliği de modern bağlamda değil, mutlak hakikat olma özelliği bağlamında kullanıyorum. İslam, indiği çağı dönüştürdüğü gibi kendisinden sonraki çağı da dönüştüren bir özelliğe sahiptir. Bunu da ilahi...

Ey insan, titre ve kendine dön, yoksa seni bambaşka bir diyara taşıma cehdi son sürat devam ediyor. Seni senden uzaklaştırma adına yapılan çalışmalara vakıf olsaydın, geceleri seni uyku tutmazdır. Artık, insan sonrası diyerek edebiyat, felsefe, sinema, teknik, teknolojik yatırımlar yapılmaktadır....

Modern bilgi yorum üzerinden kurgu yapan bir karaktere sahiptir. Kurgu yapmak ise belirleyici bir pozisyonu elinde tutmak anlamına gelmektedir. Bu pozisyonu elinde tutan bilgi ve bu bilgi üzerinden iktidar olmuş muktedirler, birey, doğa ve toplumu yeniden kurmayı denediler ve bunda...

Post Modern kültür çok katmanlı bir yaşamı mümkün kıldı. Çok katmanlı yaşam, çok katmanlı kültür ve siyaseti de icra etti. Hatta bu çok katmanlı kültür doğal olarak çok katmanlı bir bilişsel süreci, anlama yetisini ve hakikatin çok katmanlılığını da uygulanabilir...

İnsan iki temel tutuma sahiptir. Üçüncü tutumlar her zaman ilk iki tutumdan birine yönelik bir yaklaşımın içinde yer alır. İnsan ya cimridir ya da cömerttir. Tutumlu olmak bunu üçüncü şık yapmaz. Tutumlu olmak, cömert olmaya mani değildir. Savrulmaya yönelik geliştirilmiş...

Benlik gütmenin temelinde yatan gerçeklik; tekebbür etmektir. Tekebbür etmek ise; kendini müstağni saymak… Yani kişinin kendisini her hangi bir şeye bağımlı hissetmekten azade olduğunu kabullenmektir. İkra suresinin 6 ve 7.nci ayetleri bunu işaret eder. İlk benliğini güden ise Şeytan’dır. Şeytan...

İnsanların, hangi bilgi süreçlerine tabi olduklarını bilmedikleri bir zemine sahibiz. İnsanlar, neyi, nasıl, niçin bildiklerine dair yaklaşımları sürekli hata vermektedir. Kişiler, kendi sahip oldukları bilgileri değerlendirebilme ölçütlerine sahip olamadıkları için sürekli keskinlik üretmekte ve bu keskinliği kendi kesin inançlılığı ile...

İnsan, yeryüzüne düşmüştür. Bu düşüş, ona yüklenen amacı gerçekleştirmeyi de içermektedir. Vahiy bunu bize deklare etmektedir. Yeryüzünde belirli bir süre yaşayacak ve sonra geri döndürüleceğiz. Bu açıklığa rağmen insanoğlu sanki hiç geri dönmeyecek gibi yaşamayı sürdürmeye çalışmaktadır. Bu yaşama çabası...

Tarih boyunca Müslümanlığın farklı katmanları ile yüz yüze geldiğimizi biliyoruz. İnişli ve çıkışlı bir zemine olan Müslümanlığın her zemin ve zamanda ise saf halini yaşayan birilerinin varlığı da müsellemdir. İmtihan olgusu içinde Müslümanlığın yanlış anlamalara meydan verecek şekilde yaşandığını tarihi...

Hayat, iniş çıkışlarla devam eder ve daimilik kazanır. İnsan yaşamında bu süreci izleyebildiğimiz gibi sosyal sürecini de görmek mümkündür. Hatta mevcut olan her türlü siyasi, kültürel, düşünsel, iktisadi ve toplumsal zeminlerde de bunu gözlemlemek mümkündür. İniş çıkışlar yaşamın vazgeçilmez özelliği...

Biliş sürecini duygu ve tecrübe şemasına sıkıştıran, aklı da kesinlik şemasına maruz kılan bir bilişsel süreç, sezgisel olanı yadsıyan ve bilinemez olana mahpus kılarak hakikat yolculuğu yapması mümkün görünmüyor. Sadece anla sınırlı, olanla belirlenen bir biliş süreci oluşu devre dışı...

Anlam, düşünce ve dil üzerine otantik bir deneme… Anlam, insanın yaşamını üzerine kurduğu zemin… Herhangi bir zemin anlam taşımıyorsa orada yaşamdan söz etmek mümkün görünmüyor. Anlamsızlık beraberinde bir kaotik zemin ve ruhsal bunalım oluşturur. Düşünce, anlamın önce kavramlara, oradan betimleme...

Genç bir göçmenin öldürülmesinin haberini okurken, istem dışı bir daralma ve acı kapladı yüreğimi. Bir insan nasıl bir başkasını hemde genç yaşta birini öldürebilir ki? Ama bu ilk değil, belki de son da olmayacak! Son dönemde siyasetçiler, eski bürokratlar, belediye...

Öyle bir zamanda yaşıyoruz ki, kendini bilgiç zanneden cahiller ile etraf dolu durumdadır. Bilginin birden fazla ayrımını yapmak mümkündür. Ama tek bir anlama ihtiva edilen bilgi; modern bilgi çeşitlerini kutsamak, cehaletin basamaklarından yukarı doğru bir tırmanma için yeter sebep hükmündedir....

Bir meseleyi ele alırken onu kendi bağlamı ve içinde yer aldığı dünya görüşünde anlamaya çalışmak evladır. Maalesef meseleye bu çerçeve içinde bakılmaktan uzaklaşan bir tartışma zeminine sahibiz. İki yönlü bir hata bolca yapılmaktadır. İlki, modern düşüncenin ürettiği ve dayattığı özgürlük...

İnsan, kendi tecrübeleri üzerinden kesinliğin mutlak anlamda mümkün olmadığını bilmektedir. İnsan ve yaratılış gibi devasa bir olgu ile karşı karşıya kaldığımızda bu durumu algılayacak ve idrake konu edinecek bir bilgi düzeyine erişmemiz imkânsızdır. Bu imkânsızlığı barındıran şey, insanın sahip olduğu...

Hayâ imandandır, yargısının nezdimizde oluşturması gereken duygu nedir? Bu soruya verilecek cevap bizim dünyada nerede durmamız gerektiğini de belirleyen bir konumu ihtiva eder. Modern dünya şeffaflık üzerine kuruludur. Şeffaflık üzere olmak, başkasına olduğu gibi görünmek anlamını taşıdığı gibi bir başkasını...

Modern birey, baş döndürücü bir hızla değişim yaşamaktadır. Bu değişim, salt hal ile değil düşünce zemininde de gerçekleşmektedir. Sürekli yeni bir halin içinde kendini kıvrılırken gördüğü için ona tam alışamadan yeni bir hale geçiş yapmaktadır. İşte bu baş döndürücü hal,...

Geçenlerde bir televizyon programında Üstün Dökmen bir soruya cevap verirken konu başörtülülere gelince, işte onların bazı mesleklerde taraf olacaklarına binaen görev almamaları gerektiği konusunda fikir beyan etti… Tabi ki bu insan, öğretim görevlisi olmuş, psikolojide profesör olmuş, kitaplar yazmış ve...

Önce bir eleştiri ile işe başlayalım: Başına İslami terimini koyduğumuz her şey İslami olmaz! Bir şeyin İslami olabilmesi için İslam’ın temel ilke ve kuralları ile mukayyet bir zemine sahip olması elzemdir. İslam’ın dünya görüşünü taşımayan ve İslami terimi kullanılan her...

Son birkaç gündür yine İsrail Gazze semalarına ateş düşürmektedir. Saldırıların ardı arkası kesilmiyor. Uluslararası hukuk bir tarafa en insani yan olan ‘Vicdan’a rağmen zulme devam ediyor. Hiçbir değerin geçerlilik kazanmadığı İsrail yönetiminine yönelik uluslararası sistemin ses çıkarmaması da beklenen bir...

Parçalanmış bir zihin ve hayat üzerinden Müslüman olmanın bütünlüğünü korumanın ne kadar zor olduğunu bugünün Müslümanlarının ahvaline bakarak anlayabiliriz. Parçalanmış şahsiyetler dini yaşamın kendisini de parçalamak konusunda cesur davranmaktadırlar. Müslüman sadece ibadetlerini yerine getiren biri gibi algılanmaktadır. Ya da tersinden...

İnsanlar ‘an’la o kadar meşguller ki yarına dair her hangi bir düşüncenin izine dahi rastlanmıyor. Hâlbuki bugün yaşadıklarımız ve tepki vererek karşıladığımız her şey yarına dair bize bir şey söylüyor. Farkında olmasakta hayat kendi ritmi üzere akıyor. Ve bu akış,...

Eğer bir değişim ve dönüşüm istiyorsanız öncelikli olarak yapmanız gereken şey; hicret etmeyi göze alabilmektir. Çünkü hicret etmek; bir insanın yaşadığı, tanış olduğu, sevdiği ve dostları olan insanları, çevreyi, evi, toprağı, oradan elde ettiği alışkanlıkları da terk edebilecek cesareti göstermesidir....

Müslümanların önünde duran en temel sorumluluk alanı; bugünü doğru okumak, dünü doğru idrak etmek ve bugünü şekillendiren düşünceyi doğru anlamaktır. Çünkü bu üçlü yapıyı doğru okumadığımız zaman, çözüm olarak öne süreceğimiz her olay, olgu, durum, konu, düşünce bizi çözümden uzaklaştırmakla...

Herhangi bir meşhur sözü veya cümleyi anladığını sanmak, insanı çoğunlukla yanıltır. ‘Âlimin ölümü âlemin ölümü gibidir’, sözü de bunlardan biridir. Bir ilkeyi,  temel yaklaşımı betimleyen bir cümleyi,  sembole dönüşmüş  çarpıcı bir sözü duyduğunuz andan itibaren aklınıza üşüşen şeylerden daha derin...

Rasim Özdenören, ‘Yedi Güzel Adam’dan biri 23 Temmuz 2022 de vefat etti. Edebiyat çevrelerinde öykücülüğü ve denemeleri ile bilinen bir kalemdi. Ama Müslüman gençlerin ağabeyi idi… Ben şahsen gözlerimi onun kitapları ile açtım. Neredeyse bütün kitaplarını okudum. Kendisiyle yüz yüze...

Din terimini felsefi sistemlerin ürettiği akıl üzerinden bir değerlendirmeye tabi kılmanın ciddi mahzurları vardır. Dini herhangi bir olgu gibi kabul ederek onun sözlük anlamı üzerinden yorumlamaya çalışmak, yanlış, doğru, eksik, fazla bir ayrıma tabi kılmadan sahih veya tahrif edilmiş olduğuna...

Müslüman olmanın sorumluluğu gereği her Müslüman öncelikle Allah’a karşı sorumluluğunu üstlenmelidir. Allah’a karşı sorumluluğu ise müslüman’ın Allah’ın kendisini yarattığı temel amaca uygun bir yaşamı önceleyerek var olma çabası içinde olmasını sağlamalıdır. Allah’ın insana yüklediği amacı gerçekleştirmenin yolu ise Müslüman olarak...

İslam, hayatın bütününe yönelik bir bakış sunar ve ona anlam yükler. Hayat anlamını İslam üzerinden bulur. Bu temel yaklaşım unutulmuş gibi görünüyor. İslam ayrı bir şey hayat ayrı bir şey gibi bir algı üzerinden hayatın bölümlenmesi yapılmakta ve seküler bir...

Her kültür ve inanç kümesinde özel günler vardır. Bu özel günlere ait özel ritüeller bulunmaktadır. Müslümanların da iki tane önemli bayramı vardır: Ramazan ve Kurban bayramları… Bu bayramlar Müslümanlar açısından önemli ve hem manevi bir sevinci ifade ederken aynı zamanda...

Müslümanların ömürlerinde bir kez de olsa yapmaları gereken ibadettir hac… Üzerinde pek fazla durulmaz! Ancak menkıbelere konu edinilir. Hâlbuki hac ibadeti kişisel ve tek başına yaşanabilecek çok güçlü bir duygu durum deneyimidir. Yani bir Müslüman hacca gittiğinde ilk yaptığı şey;...

İnsanın veya varlığın kendi düzlemi içinde düz bir çizgi olarak varlığını koruduğunda ve sürdürdüğünde kendisi olarak varlık kazanır ve kendisinin yaratılışının amacını tam olarak yerine getirebilir. Bu noktada yabancılaşma varlığın kendisine yabancılaşmasının zeminidir. İnsan, yaratılış amacını yerine getirme hedefine matuf...

Yaşadığımız çağın kültürü insanı tek biçimliliğe mahkûm etmeye ayarlı bir kültürdür. Farklılıklara saygı altında bile tek biçimliliği inşa etmektedir. Bu kültürün çoğul karakteri de tek biçimlilik ile sınırlandırılmıştır. Onu aşmaya yönelik çalışmalar olmakla birlikte kendi iç paradigmasından neşet eden bu...