Gazze’de Kullanılan Silahların Üreticisi: Elbit Systems Kimdir? İslam Dünyası Bu Şirketle Nasıl Bir İlişki Kuruyor?

Gazze‘de aylardır devam eden saldırılar, yalnızca siyasi aktörleri değil, savaşın arkasındaki savunma sanayii şirketlerini de dünya gündemine taşıdı. Bu şirketlerin başında ise İsrail’in en büyük özel savunma şirketlerinden biri olan Elbit Systems geliyor.

İsrail ordusunun kullandığı birçok silah, elektronik sistem ve insansız hava aracının üreticisi olan Elbit Systems, son yıllarda yalnızca Batılı ülkelerle değil, bazı Müslüman ülkelerle kurduğu savunma iş birlikleri nedeniyle de dikkat çekiyor.

Peki Elbit Systems nedir? Hangi sistemleri üretiyor? Gazze’de hangi teknolojileri kullanılıyor? Müslüman ülkelerden hangileri bu şirketle savunma alanında ilişki kurdu? Bu ilişkiler Filistin meselesi açısından nasıl değerlendirilmeli?

Elbit Systems nedir?

1966 yılında kurulan ve merkezi Hayfa’da bulunan Elbit Systems, İsrail’in en büyük özel savunma şirketidir.

Şirket;

• İnsansız hava araçları,
• elektronik harp sistemleri,
• haberleşme sistemleri,
• gece görüş cihazları,
• hedefleme sistemleri,
• zırhlı araç modernizasyonları,
• akıllı mühimmatlar,
• topçu sistemleri,
• sınır gözetleme teknolojileri

üretmektedir. Şirket ürünlerini onlarca ülkeye ihraç ettiğini ve dünyanın birçok ordusuna hizmet verdiğini resmen açıklamaktadır.

Gazze’de hangi sistemleri kullanılıyor?

Elbit Systems‘in ürettiği birçok sistem İsrail ordusunun envanterinde bulunuyor.

Bunların başlıcaları şunlardır:

Hermes 450

İstihbarat, keşif ve gerektiğinde silahlı operasyonlarda kullanılan insansız hava aracı.

Hermes 900

Gazze’de hem gözetleme hem de saldırı görevlerinde kullanılan gelişmiş İHA platformlarından biridir. Şirket bu platformun bugün 20’den fazla ülke tarafından tercih edildiğini belirtmektedir.

Skylark

Özellikle şehir içi operasyonlarda keşif amacıyla kullanılan küçük taktik İHA.

SkyStriker

“Kamikaze drone” olarak da bilinen dolaşan mühimmat sistemi.

Iron Sting

Lazer ve GPS güdümlü havan mühimmatı.

Bunların yanında Elbit;

• elektro-optik hedefleme sistemleri,
• elektronik harp çözümleri,
• askeri haberleşme sistemleri,
• F-16 ve diğer savaş uçaklarında kullanılan aviyonik sistemler

gibi çok geniş bir ürün yelpazesine sahiptir.

Türkiye’nin Elbit ile geçmişte ilişkisi oldu mu?

Evet.

Bugün Türkiye ile Elbit Systems arasında kamuoyuna açıklanmış önemli bir savunma projesi bulunmasa da geçmişte özellikle 1990’ların ikinci yarısı ile 2000’li yılların başında yoğun askerî iş birlikleri gerçekleştirildi.

Bunların arasında;

• M60 tanklarının modernizasyonu,
• F-4E savaş uçaklarının modernizasyon projeleri,
• çeşitli elektro-optik sistemler,
• Heron insansız hava araçları programlarında İsrail savunma şirketleriyle yapılan çalışmalar

yer aldı.

2010’daki Mavi Marmara saldırısından sonra iki ülke arasındaki askerî ilişkiler büyük ölçüde durdu ve Türkiye savunma sanayiinde yerli üretime ağırlık verdi.

Hangi Müslüman ülkeler Elbit ile çalışıyor?

Bu başlık en dikkat çekici bölümü oluşturuyor.

Açık kaynaklara göre Elbit Systems’in ürünleri veya ortak projeleri şu Müslüman nüfuslu ülkelerde görülmektedir:

Azerbaycan

Hermes insansız hava araçları ve çeşitli elektronik sistemler kullanan ülkeler arasında yer alıyor.

Birleşik Arap Emirlikleri

İbrahim Anlaşmaları sonrasında Elbit Systems, BAE’de faaliyet göstermek üzere yerel şirket kurduğunu duyurdu. Savunma sanayi alanında çeşitli iş birlikleri gerçekleştirildi.

Fas

İsrail ile ilişkilerin normalleşmesinin ardından savunma alanındaki iş birlikleri uluslararası basına yansıdı. Hermes 900 tedarikine ilişkin haberler de yayımlandı.

Buna karşılık;

• Endonezya,
• Malezya,
• Pakistan,
• Bangladeş

gibi birçok Müslüman ülkenin Elbit Systems ile kamuoyuna açıklanmış doğrudan savunma iş birlikleri bulunmamaktadır.

Elbit neden protesto ediliyor?

Şirket, yalnızca savunma teknolojisi üretmesi nedeniyle değil; Gazze’de kullanılan bazı sistemlerin üreticisi olması sebebiyle dünyanın farklı ülkelerinde protestoların hedefi hâline geldi.

İngiltere, ABD, Avustralya ve birçok Avrupa ülkesinde Elbit tesisleri önünde protestolar düzenlendi; bazı sivil toplum kuruluşları şirketi boykot kampanyalarına dâhil etti. Şirket ise faaliyetlerini ulusal savunma teknolojisi geliştirme kapsamında yürüttüğünü savunmaktadır.

ANALİZ

Gazze’de yaşanan insani dram devam ederken, yalnızca siyasi açıklamalara odaklanmak yeterli görünmüyor. Çünkü modern savaşlar artık yalnızca ordular tarafından değil; onları teknolojiyle besleyen küresel savunma sanayii tarafından da şekillendiriliyor.

Bu noktada Elbit Systems, yalnızca İsrail’in bir savunma şirketi değil; aynı zamanda küresel silah ticaretinin önemli aktörlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Diğer taraftan bazı Müslüman ülkelerin Filistin‘e destek mesajları verirken İsrail savunma sanayiiyle farklı düzeylerde iş birliği yapmaları da kamuoyunda tartışılan bir konu olmaya devam ediyor.

Bugün cevap bekleyen soru belki de şudur:

Filistin’e güçlü destek açıklamaları yapan ülkelerin, aynı zamanda İsrail savunma sanayii şirketleriyle kurduğu ilişkiler kamuoyu tarafından nasıl değerlendirilmelidir?

Bu soru, yalnızca Elbit Systems‘i değil; küresel savunma ticareti ile siyasi söylemler arasındaki ilişkinin de yeniden tartışılmasını gerekli kılmaktadır.

İSLAMİ HABER “MİRAT”

YOUTUBE