islami haberortadoğu haberlerimirat analizmirat tv
DOLAR
13,7194
EURO
15,5684
ALTIN
786,58
BIST
1.910
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
15°C
İstanbul
15°C
Sağanak Yağışlı
Pazar Çok Bulutlu
14°C
Pazartesi Çok Bulutlu
17°C
Salı Sağanak Yağışlı
15°C
Çarşamba Sağanak Yağışlı
14°C

HALEP BÜYÜK EMEVİ CAMİİ

HALEP BÜYÜK EMEVİ CAMİİ
Savaş Öncesi ve Sonrası

İslam; dini bir inancı tanımlamanın yanı sıra, binlerce yıl öncesine dayanan eşsiz bir mimari türü de tanımlayan bir kelimedir. Bu inancın niteliklerini görünür ve somut malzemeye dönüştüren, kapalı mekanlarda detaylara ve deneyimlere çarpıcı bir şekilde odaklanan yapılar inşa eden bir medeniyet tarafından oluşturulmuştur.

İslam mimarisi, şeklini kolay kolay değiştirmeyen bir mimaridir. Temel prensipleri işlevsel uyarlamalara dayalı küçük değişikliklerle, binlerce yıl öncesinden beri aşağı yukarı aynı olmuştur. Bugüne kadar yüzlerce yapı İslam mimarlık tarihinin birer temsili olarak ayakta durmakta ve geçmişte olduğu gibi kullanılmaya devam etmektedir.

Bununla birlikte, savaşın dini veya kültürel nostaljisi yoktur ve en kutsal, tarihsel olarak en önemli yerler bile tamamen yok edilmektedir.

Savaşın Yarattığı Tahribat

Halep’teki, ilk İslam hanedanı tarafından yaptırılan ve şu anda UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Büyük Emevi Camii, son Suriye Savaşı sırasında kelimenin tam anlamıyla savaş alanına dönse de ayakta kalmayı başardı, ancak bu sefer en önemli ve dayanıklı olan unsurunu kaybetti: 11. yüzyıl Selçuklu Minaresini.

11. yy Selçuklu Minaresi

Camii, Halife Süleyman tarafından MS 717’de tamamlanmıştır. Tüm istilalar boyunca cami her zaman savaş alanının merkeziydi. Haçlılar, Fatımiler, Eyyubiler, Moğollar ve Memlükler caminin yıkılmasında ve daha sonra yeniden inşasında görev aldılar. Camiyi vuran ilk felaket, Emevilerden intikam almak için camiyi tahrip eden ve süslemelerini ve sanat eserlerini çalan Abbasilerin eliyle oldu. Diğer bilginlere göre mozaikler ve süslemeler bir Bizans imparatoru tarafından şehri işgal edip camiyi yakıp kül ettiğinde tahrip olmuştur. MS 1090’da Selçuklular camiyi yenilediler ve muhteşem minareyi inşa ettiler.

Tüm yapısal değişikliklerden bağımsız olarak, cami ikonik bir İslami dönüm noktasını temsil etmektedir. Planın nihai tasarımı 150 x 100 metrelik dikdörtgen bir hipostil düzeninde düzenlenmiştir. Ortada köşkler, şadırvanlar, taş revaklar ve kapılarla büyük mermer bir avlu yer alır ve camiye her yönden erişim mevcuttur. Ancak doğu kapısı ibadethaneye doğrudan erişim sağlayabilir.

Salon, tümü Kıble Duvarı’na paralel olan bir dizi sütun dizisiyle ayrılmış üç büyük neften oluşur. Bu duvarın ortasında sarı taşlı bir mihrap işlenmiştir. Mihrabın yanında, Hz. Zekeriya’nın mezarının bulunduğu süslü bir Maksûre (kapalı alan) bulunur. Mezar, gümüş renkli Kuran ayetleriyle işlenmiş lüks bir kaftanla örtülüdür.

Caminin belki de en belirgin unsuru, 11. yüzyıldan beri yapının güney tarafında duran minaresidir. Minarenin temeli, 50 metrelik yapıyı destekleyen metal braketlerle güçlendirilmiştir. Süslemede minare, kûfî ve nesih hatlarından silmeler ve hat şeritleri ile kaplanmıştır.

Çoğu yenileme projesinde olduğu gibi, caminin savaştan önceki haliyle mi restore edilmesi gerektiği, yoksa yeni çağdaş müdahalelerle tamamen yeniden mi tasarlanması gerektiği konusunda devam eden bir tartışma vardır. Ancak, hükümet henüz herhangi bir yeniden tasarım teklifi almadığından planlanan çalışma kapsamı yalnızca hasar görmüş olanı restore etmeye odaklanmaktadır.

Savaş sonrası harabelerden çıkan süslemeler

Restorasyon projesi Suriyeli mühendis Dr. Sakher Olabi’ye verilmiştir. Mühendis, 2017’den beri bu proje üzerinde çalışmaya başlamış ve yeni dekoratif taş işçiliği ve yerel ve ithal ahşaptan yapılmış çerçeve planları ile caminin 2-3 yıl içinde tamamlanması hedeflenmektedir. Restorasyon çalışmalarında sadece yerel uzmanların yer aldığına dikkat çeken baş mimar, gururla, “İşçiler, mühendisler ve proje tasarımcılarının hepsi Suriyeli” diyor. Çeçen Cumhuriyeti’ndeki hayırseverlerden bağışlanan caminin restorasyonu için sağlanan fon 6 milyon dolara ulaşmıştır. Şu anda, kalan taşlar numaralandırılmış ve caminin avlusunun her tarafına döşenmiştir.

Restorasyon Aşamasında Avlu
Restorasyon Sonrası Avlu
Camii Planı

KAYNAKLAR:

  1. https://tr.sputniknews.com/20181107/suriye-ulu-camii-halep-dunya-mirasi-1036028872.html
  2. https://www.archdaily.com/921640/the-great-umayyad-mosque-of-aleppo-from-historic-islamic-monument-to-war-battlefield
  3. https://islamansiklopedisi.org.tr/halep-ulucamii
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.