İsrail’de yurt dışından dönüşler 2025’te yüzde 58 geriledi

İsrail Meclisi’nde paylaşılan verilere göre, yurt dışında yaşayanların ülkeye geri dönüşü 2025’te sert biçimde azaldı. Meclis’e bağlı Araştırma ve Bilgi Merkezi’nin aktardığı rakamlar, 2009’da 10 bin 903 olan dönüş sayısının 2025’te 4 bin 483’e indiğini gösteriyor. Bu değişim, yurt dışında yaşayan yaklaşık 1 milyon İsraillinin bulunduğu tahminiyle birlikte değerlendiriliyor ve ülkenin insan kaynağı tartışmalarını yeniden öne çıkarıyor.

Öne çıkan bilgiler

İsrail Meclisi’ndeki komisyon oturumunda, yurt dışından geri dönüşlerin 2025’te yüzde 58 azaldığı belirtildi.
2009’da 10 bin 903 olan sayı, 2025’te 4 bin 483’e düştü.
2005-2024 döneminde İsrail’e geri dönenlerin toplamı yaklaşık 141 bin olarak verildi.
Komisyon, yaklaşık 1 milyon İsraillinin yurt dışında yaşadığını tahmin ediyor.
Geri dönenlerin yüzde 45’i ABD’den gelirken, İngiltere ve Kanada başta olmak üzere birçok ülke listede yer aldı.

Bu gelişme öğrencileri, uzmanları ve kurumları nasıl etkileyebilir?

Veriler doğrudan eğitim sistemine ilişkin olmasa da, oturumda özellikle sağlık alanına dikkat çekildi. Tel Aviv Üniversitesi’nden Prof. Itai Atir, İsrail’i terk eden doktor sayısında artış, geri dönüşlerde ise azalış gözlemlendiğini söyledi. Bu durum, yetişmiş insan gücünü elde tutmanın kamu hizmetleri ve sağlık kapasitesi açısından önemini artırıyor.

Komisyon Başkanı Gilad Kariv, hükümeti yurt dışındaki İsraillileri geri dönmeye teşvik edecek politikalar üretmemekle eleştirdi ve 5 yıllık bir plan çağrısı yaptıklarını aktardı. Benzer bir planın 2010’da hazırlanmış olması, konunun yeni değil, uzun süredir yönetim gündeminde bulunduğunu gösteriyor. Üniversiteler, sağlık kurumları ve kamu planlaması açısından bundan sonraki tartışma, geri dönüşü teşvik edecek somut araçların ne olacağına odaklanacak.

Neden önemli?

Geri dönüşlerdeki düşüş, yalnızca bir göç verisi değil; nitelikli iş gücü, kamu hizmetleri ve uzun vadeli toplumsal planlama açısından da anlam taşıyor. Meclis oturumunda paylaşılan sayıların yanında, 2023-2025 arasında en az 1.370 doktorun İsrail’i terk ettiğini gösteren daha önceki bir araştırmaya atıf yapılması, konunun sağlık sistemi yönünü özellikle görünür kılıyor.

İsrail’den göç tartışmasında hangi tablo öne çıkıyor?

Oturan veriler, ülkeye dönüşlerin azalırken yurt dışında yaşayan İsraillilerin sayısının yüksek seyrettiğini gösteriyor. Komisyonun aktardığı tabloya göre, geri dönenlerin yarıya yakını ABD’den gelirken Avrupa ve diğer ülkeler de önemli kaynaklar arasında. Bu dağılım, geri dönüşün sadece ekonomik değil, aynı zamanda diaspora ile bağların niteliğiyle de ilgili olduğunu düşündürüyor.

Sonraki adım ne olabilir?

Mevcut veriler, hükümetin geri dönüşü teşvik edecek yeni bir plan hazırlaması yönündeki talebi öne çıkarıyor. Komisyonun 5 yıllık plan çağrısı, önceki uygulamaların yenilenmesi ve hedefli politika araçlarının tartışılması anlamına geliyor. Özellikle sağlık sektörü üzerinden yapılan uyarılar, bu başlığın teknik bir nüfus meselesi kadar kurumsal kapasite meselesi olduğunu da gösteriyor.