KALEM SURESİ

Mushaf’taki sıraya göre 68’nci ve iniş sırasına göre 2’nci olan bu sure, adını birinci ayette yer alan kalem kelimesinden almıştır. 52 ayetten oluşan bu surede Hz. Muhammed’in (sav.) peygamberliği ve onun güzel ahlakı anlatılmaktadır. Ondan sonra Hz. Muhammed’in (sav.) peygamberliğini inkâr edenlerin kötü akıbetleri ve cezaları anlatılmaktadır. Bunun ardından itikadı sağlam ve ameli dürüst olan iyi kişilerin mükâfatlandırılacakları dile getirilmektedir. Ondan sonra Hz. Muhammed’e (sav.) sabırla Allah’ın hükmünü bekleme tavsiye edilmektedir. Bu surenin ilk dört ayeti, Alâk suresinin ilk beş ayetinden sonraki zaman zarfında nazil olmuştur. Ayrıca bu surenin ilk ayetleriyle Alâk suresinin ilk ayetleri kalem, yazı ve okuma konusunda bir bütünlük arz etmektedir. Bu surenin kalem ile ilgili olan ilk ayetinin metin ve meali şöyledir:

ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ

“Nûn, kalem ve onunla yazılanlara yemin olsun ki…”[1]

Bu surenin ilk ayetinin başında “nûn” harfi bulunmaktadır. Bu harf, Kur’an-ı Kerim’in bazı surelerinin başında yer alan mukattaâ harflerinden biridir. Yorum yapan bazı müfessirler bu harf için balık, hokka, “Rahmân” kelimesinin son harfi, Allah’a yemin, nurdan bir levha, sure ismi, Arapça olmayan acemi bir isim gibi tanımlarda bulunmuşlardır. Ancak “nûn” harfinin burada kalem ve yazı ile zikredilmesi, onun divit veya mürekkep/hokka anlamına geldiğine dair görüşü güçlendirmektedir.[2]

Bu ayette ilmin, marifetin, bilginin, kültür ve medeniyetin unsurları olan kalem, yazı ve bir arada dile getirilmektedir. Bununla beraber burada bunlarla yemin edilmek sureti ile onların önemi vurgulanmaktadır.

Yüce Allah’ın bu ayette kalem ile yemin etmiş olması, kalemin önemine işaret etmektedir. Kalem kelimesi, geniş kapsamlı olan bir cins ismidir ve yazıda kullanılan tüm kalemler, onunla ifade edilmektedir. İnsanoğlu meramını dil ile anlatır ve kalem ile yazar. Onun için kaleme, iki dilden biri denmektedir.[3]

SONUÇ

Bu surede anlatılan çeşitli önemli konulara kalem ve yazı ile başlanmış olması, bu gibi hakikatlerin ancak ilimle öğrenileceğine işaret etmektedir. Bununla Müslümanlara okuma, yazma, kalem ve yazının ne derece önemli olduğu haber erilmektedir. Her kişinin bundan ders alıp ilme, okumaya, yazmaya yönelmesi ve özellikle çocuklarına bunun önemini izah etmesi son derece önem arz etmektedir.

NURETTİN TURGAY 

İSLAMİ HABER “MİRAT”  -YOUTUBE- 

YAZARIN DİĞER YAZILARINA ULAŞMAK İÇİN BURAYA TIKLAYINIZ 

[1] el-Kalem 68/1.

[2]Muhammed b. Cerîr et-Taberî, Camiu’l-Beyân an Te’vîliAyi’l-Kur’ân, thk. Mahmud Şakir, DaruİbnHazm, Beyrut 2013, XIV, 19 vd; Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed el-Ensârî el-Kurtubî, el-Câmi’ liAhkâmi’l-Kur’ân, thk. Abdurrezzak el-Mehdî, Daru’l-Kutubi’l-Arabî, Beyrut 2006; XVII, 195 vd.;

[3] Muhyiddin ed-Dervîş, İ’râbu’l-Kur’an-i’l-Kerîm ve Beyânuhu, Dâru İbn Kesîr, Dımeşk 1988, X, 164.