Makale

PATRİKHANE VE “EKÜMENİK” PATRİK 1. Tarihsel Süreç Uzun yıllardan beri Fener Rum Patrikhanesinin iki talebi söz konusu ve hükümetler iki talebi de yerine getirmekte isteksiz davranıyor: Biri Patriğin “ekümenik” sıfatının kabulü, diğeri Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılması. Patrikhane’nin taleplerine isteksiz davrananların kendilerine göre gerekçeleri var. İslami temel hükümlere sadık kalanların ne...

ISLAH EDİLMİŞ YERYÜZÜNDE İFSAT YASAĞI وَلَا تُفۡسِدُوا۟ فِی ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَـٰحِهَا وَٱدۡعُوهُ خَوۡفࣰا وَطَمَعًاۚ إِنَّ رَحۡمَتَ ٱللَّهِ قَرِیبࣱ مِّنَ ٱلۡمُحۡسِنِینَ “Düzene sokulmasından sonra yeryüzünde fesat çıkarmayın. O’na korku ve ümit ile dua edin. Muhakkak ki Allah’ın rahmeti iyilik edenlere yakındır.” (el-A`râf 7/56) İnsanoğlu, üzerinde yaşadığı yeryüzünü zaman zaman sınırsız...

ANNENİN BAŞINA GELENLER Geçen gün okuduğum bir haber beni düşündürdü. Amerika’da üçüncü çocuğunu yeni dünyaya getirmiş bir kadın, üç çocuğunu öldürdü ve şimdi cinayetle yargılanıyor. Avukatı, kadının ağır bir doğum sonrası psikoz yaşadığını, yani hasta olduğunu savunuyor. Savcılık ise cinayetlerin bir cinnet anında değil, planlı şekilde işlendiğini gösteren deliller bulunduğunu...

İSLAMLAŞMANIN ÖNÜNDE KİMLER DURUYOR? Halk arasında nesilden nesile aktarılan, adeta toplumsal bir refleks hâline gelmiş genel geçer bir söylem vardır: “Hacılar hocalar insanı dinden soğutuyor” cümlesi, dindarlıkla ilgili yaşanan her türlü krizin faturasını peşinen belirli şahıslara ve zümrelere keser. Tabi biraz daha derinlemesine, sosyolojik ve eleştirel bir gözle bakıldığında, bu...

İDEOLOJİLERİN BASKISIYLA MEAL YAPMANIN YANLIŞLIĞI Kur’an-ı Kerim’deki vücuh kavramlardan biridir. Müfessire ve müfessir olmanın şartlarını taşıması zorunlu olan meal hazırlayıcısına düşen görev bu kavramın tüm anlamlarını bilmek ve uygun anlamı kelimenin geçtiği ayetlere takdir etmektir. Bu konuda en büyük yardımı dilden almak zorunludur. Dilin inceliklerine vakıf olmayanlar doğru anlamı veremezler....

KUR’AN’DA RÜŞD KAVRAMI Giriş Türkçe’de Kur’an bağlamından kopartılarak yanlış veya eksik anlaşılan, yani kendisine yazık edilen kavramlardan biri de, rüşd, reşid, râşid ile aynı kökten gelen ‘irşad’ ve ‘mürşid’ kavramlarıdır. Bu yazıda ilk üçünü, bir sonraki yazıda da irşad ve mürşid’i açıklamaya çalışacağız.     Sözlükte Rüşd ‘Rüşd’, ‘reşid’, ‘râşid’ ve...

AŞKIN ONTOLOJİK ZEMİNİ VE BEKLENTİSİZLİK: İNSAN HÜRRİYETİ VE ŞAHSİYET ÜZERİNE BİR ANALİZ  Giriş: Aşkın Ontolojik Tanımı ve Mahiyeti Aşk, yalnızca hissî bir tezahür ya da geçici bir duygu durumu değil; insanın ham olan özünü bir hamur gibi işleyerek onu “şahsiyet” mertebesine yükselten temel bir ontolojik temeldir. Varlığın mayasında bulunan bu...

SÖYLEMESİ KOLAYDIR, YAŞAMAYANA… Hz. Ali’ye, “Sizler namaz kılıyor, oruç tutuyor, ibadet ediyor, sorumlu, güvenli, duyarlı, güzel ahlaklı bir hayat yaşamak için kılı kırk yarıp habire uğraşıyorsunuz; oysa ya ahiret yoksa?” diyene Hz. Ali’nin cevabı; — Senin dediğin gibi ahiret olmasa, ben sorumlu, ahlaklı, ibadetli ve edepli yaşamaktan ne kaybederim? peki...

CEMAAT BAHANE, SÖĞÜŞLEMEK ŞAHÂNE Yüce Allah, Hayat Kitabımızda; “Allah’ın ipine/Kur’an’a topluca/cemaat olarak sarılın, parçalanmayın.” (3/Âl-i İmran: 103) buyurur. Bu ayet, İslam’ın ferdî değil, cemaat halinde yaşanması gereken bir din olduğunu ortaya koymaktadır. Merhum Elmalılı Hamdi Yazır, bu ayetin tefsirini yaparken şunları söyler: “Ben, kendi başıma, yalnızca dinimi imanımı koruyabilirim’ demek tehlikelidir. Kendi başına kalmak...

HEYBELİADA RUHBAN OKULU 1971’den beri kapalı olan Heybeliada Rum Ruhban Okulu’nda altyapı ve restorasyon çalışmaları sona gelinmiş bulunuyor, okulun yakınlarda açılması bekleniyor. Bu yöndeki haberlerin medyada yer almasıyla yine tepkiler peş peşe gelmeye başladı, tepki gösterenleri emekli askerlerden sendikalara, köşe yazarlarından siyasilere kadar geniş bir yelpazede görmek mümkün. Bundan birkaç...

İSKENDERİYE’DEN KRALLAR (FİRAVUNLAR) VADİSİ’NE: TAŞ KAZIKLAR VE ÇÜRÜYEN KİBİR (8) Geçen yazımda da belirttiğim üzere; Yolculuğumun ilk durağı, Akdeniz’in o mağrur ve entelektüel şehri İskenderiye (Alexandria) idi. Antik dünyanın en büyük kütüphanesine, devasa deniz fenerine ev sahipliği yapmış bu şehir; aslında firavun kibrinin Helenistik akılla birleştiği, insan zekâsının vahiyden koparak,...

ÜMİTSİZLİK VE KARAMSARLIK SARMALINDAN KURTULMAK İçinde yaşadığımız zaman dilimi, gerçekten de insanı çeşitli olumsuz durumlara doğru yönelten gelişmelere sahip. Sadece ülkemizde değil, neredeyse bütün dünyada ciddi bir adaletsizlik ve yozlaşma ile karşı karşıya bulunuyoruz. Zulüm, haksızlık, ard niyetlilik ve istismar neredeyse hayatı kuşatmış durumda. İnsanların çok büyük bölümü, ümitlerini kaybetme...

MEDİNE’DE YAŞIYOR GİBİ YAŞAMAK Bugün Müslüman düşüncenin önemli problemlerinden biri, içinde yaşadığı düzen ile zihninde varsaydığı düzen arasındaki mesafeyi yeterince hesaba katmamasıdır. Kitaplar yazılıyor, kürsülerden konuşuluyor, fetvalar veriliyor, aileden ticarete, ahlaktan siyasete kadar İslam anlatılıyor; fakat bütün bu anlatının arka planında bazen farkında olarak bazen de farkında olmadan şöyle bir...

GENÇLERE İDEAL VERMEK: CAHİT OKURER’DEN MÜMTAZ TURHAN’A “Gençlere ideal veriniz!” diye bir söz aklımda kalmış. Ziya Gökalp, Peyami Safa, Nurettin Topçu böyle bir söz söyleyebilirdi. Acaba hangisinin sözü diye araştırırken Peyami Safa’nın “İdeal Veriniz, İdeal!” başlıklı yazısına rastladım.  İlk paragraftan itibaren büyüsüne kapıldım: “Bilirim, ideal ne verilir ne de alınır....

AĞUSTOS 27 Ağustos’ta NATO’nun İstanbul’daki yeni askeri tesisinin kuruluşunu kutladık.(!?) Bu arada Türkiye’nin Suriye ile ortak askeri tesisine silah, mühimmat ve araç sevkiyatı devam ediyor. İnşallah NATO bizi bir savaşın içine çekmek istemiyordur. Bana göre bu hareketlilik pek hayra alamet değil. Geliyor gelmekte olan, her şey planlandığı gibi gidiyor(!?) ABD’nin...

GELENEKSEL VE MODERN DİNDARLIK: SORUNLAR VE ARAYIŞLAR Geleneksel ve modern dindarlık, günümüzün din anlayışında öne çıkan iki önemli yaklaşımı ifade etmektedir. Daha açık bir ifadeyle geleneksel dindarlık anlayışının, dinî mirasın ve geleneğin korunmasına ve aktarılmasına ağırlık verdiği; buna karşılık modern dindarlığın ise geleneksel yorumları ve düşünceleri sorgulamaya, dinî anlayış ve...

ÇOCUK EĞİTİMİNDE SEVGİ DİLİNİN ÖNEMİ Çocuklarını peygamber terbiyesine göre yetiştirmeyen aileler imtihanlarını baştan kaybetmişlerdir. Çocuk eğitimi müfredatlarını, peygamberlerin yetişme tarzlarından kopuk hazırlayan Müslüman toplumlar hüsrandadırlar. Burada yeri gelmişken açıklamakta yarar görüyoruz. Ülkemiz dâhil birçok yerde İskandinav ülkelerinin eğitim müfredatları öncelenmekte ve övülmektedir. Bununla ilgili ayrıntılara girmek istemiyoruz. Eğitim denilen şeye...

Kur’ân’ın Tedebbür Emri Gereği SONUÇLARIN GÖRÜNMEYEN SEBEPLERİNE DE ODAKLANMALIYIZ Hayata İslami çizgide bakmadığımız için olayları görünür nihai sebeplerine bağlarız; arka planında daha derin sebepler olabileceği konusunda tedebbür etmeyiz, yani olayların arka planını düşünmeyiz. Oysaki tedebbür Kur’ân’ın buyruğudur. (Sâd 29) Kur’ân bize Hz. Musa – Bilge kişi misalinde gerekli yönlendirmeyi yapmaktadır....