islami haberdini haberortadoğu haberleriislam coğrafyası
DOLAR
45,4002
EURO
53,3613
ALTIN
6.853,66
BIST
14.973,19
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
25°C
İstanbul
25°C
Az Bulutlu
Çarşamba Parçalı Bulutlu
23°C
Perşembe Az Bulutlu
18°C
Cuma Az Bulutlu
20°C
Cumartesi Az Bulutlu
23°C

Norveç Fonu: Paranın Dini ve Ahlakı Olur

Norveç Fonu: Paranın Dini ve Ahlakı Olur
Dünya Ekonomi Gündem manşet
Nejdet Demirel
03/09/2025 17:04
A+
A-

PARANIN DİNİ, İMANI OLURMU?

İsrail bankalarından ve soykırıma destek veren küresel şirketlerden paralarını çeken Norveç Varlık Fonu’nda stratejik kararları Hazine ve Maliye Bakanlığı belirliyor.

2004’te kurulan Etik Danışma Kurulu, fonun yatırım yönergelerini belirlemiş ve uyulması gereken etik kriterleri oluşturmuş.

Bu kurallara göre; işkence, toplu insan hakları ihlali veya düşmanlık gibi faaliyetlerde bulunan şirketlere yatırım yapılması yasak.

Bu prensipler doğrultusunda fon, ciddi etik ihlaller içeren sektörlerdeki şirketleri portföyünden çıkarma yoluna gitmiş.

Örneğin, Ocak 2010’da 17 büyük tütün şirketi (yaklaşık 2 milyar USD’lik pay) portföyden tamamen çıkarılmış.
Benzer şekilde, 2014 yılında dünya çapında 53 kömür madenciliği şirketi tasfiye edilerek fonun toplam kömür yatırımları önemli ölçüde azaltılmış.
Norveç’in ünlü Etik Danışma Kurulu fonun sadece kazanç odaklı değil, aynı zamanda etik ve sürdürülebilirlik kriterlerine uygun hareket etmesini sağlıyor.

Kurul sayesinde fon; insan hakları ihlali, çevre yıkımı ya da nükleer silah üretimi gibi faaliyetlerde bulunan şirketlere yatırım yapmaktan kaçınıyor.

Yani bu şu demek; Dünyanın en büyük varlık fonunun para kazanırken etik ahlaki ilkeleri var, ona göre yatırım yapıyor.

Yani paranın dini imanı ahlakı olmaz diyenler yanlış düşünüyor.

Paranın dini imanı ahlakı var ve olmalı.

**

Norveç Varlık Fonu dünyanın en büyük varlık fonu.

2025 yılı itibarıyla Borsa İstanbul’da 47 hisseye yatırım yapmış ve toplam portföy büyüklüğü 1.47 milyar dolar seviyesinde.

Fonu’nun en çok yatırım yaptığı ilk 15 Türk hissesi arasında Aselsan, Türk Hava Yolları ve Turkcell de bulunuyor.

**

Fonun hikayesi şöyle;

Norveç, 1990 yılında attığı stratejik bir adımla, doğal kaynaklardan elde ettiği geliri geleceğe taşımayı hedefleyen özel bir fon oluşturmuş.

Norveç Varlık Fonu, resmi adı ile Statens pensjonsfond utland, dünya genelinde Küresel Hükümet Emeklilik Fonu (GPFG) olarak biliniyor.

Ülkede ise halk arasında çoğu zaman “Petrol Fonu” olarak anılmakta; çünkü temel kaynağını Norveç’in petrol ve doğal gaz ihracatından elde edilen gelirler oluşturuyor.

Fonun temel mantığı, anlık harcamalar yerine uzun vadeli ekonomik güvenlik sağlamak.

Norveç, bu gelirleri bugünün bütçesini rahatlatmak için değil, ileride oluşabilecek ekonomik dalgalanmalara karşı toplumsal refahı korumak için değerlendiriyor.
Bu yaklaşım, ülkeye sadece finansal istikrar kazandırmakla kalmıyor, aynı zamanda dünyada örnek alınan bir ekonomik model oluşturuyor.
NE ZAMAN VE NEDEN KURULDU?

Fonun hikâyesi, 1990’da Norveç Parlamentosu’nun petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların ekonomiyi sarsmasını önlemek ve kaynakların sınırlı olduğunu bilerek geleceğe yatırım yapmak istemesiyle başladı.

Amaç netti: Bugünün kazancını yarının güvence fonuna çevirmek.

Petrol gelirlerinin bir gün azalacağı öngörüsüyle, bu fon sayesinde ülke, ekonomik dalgalanmalara karşı daha dirençli hale geldi.

FONUN KAYNAKLARI NELER?

Fonun kasası çoğunlukla Norveç’in enerji sektöründen oluşuyor:

Petrol şirketlerinden alınan vergiler,

Arama ruhsatlarından elde edilen gelirler,

Devletin doğrudan petrol ve gaz projelerindeki hisselerinden kazançlar,

kısmen devlete ait olan Equinor firmasının dağıttığı temettüler.

Bu gelirler, dünya piyasalarına dağıtılarak Norveç’in enerji zenginliği küresel yatırımlara dönüştürülüyor.

FONUN BÜYÜKLÜĞÜ VE KÜRESEL YATIRIMLARI

2024 yılında Norveç Varlık fonunum değeri 19 trilyon Norveç kronunu (yaklaşık 1,6 trilyon USD) geçti. ,

Yani fon, 71 ülkede 8.700’den fazla şirketin hisselerine sahip devasa bir yatırım portföyüne hükmediyor.

Sadece Avrupa’da borsaya kota hisselerin yaklaşık %2,33’ünü elinde bulunduruyor.

Bugün Norveç Varlık Fonu, sadece Norveç’in değil, küresel finansal istikrarın da önemli bir oyuncusu haline geldi.
Kriz dönemlerinde piyasalara istikrar kazandıran bu dev fon, petrolün gücünü uzun vadeli refaha dönüştürmenin modern bir modeli olarak öne çıkıyor.

**

Norveç Varlık Fonu gibi büyük şirketlerin de yatırım yaparken danışacağı etik ahlaki kurulları olsa belki de küresel ekonomide bu kadar derin eşitsizlik ve adaletsizlikler olmaz.

Paranın da bir dini ve ahlakı olmalı.

YENİ ŞAFAK / YAŞAR SÜNGÜ

İslami Haber ”MİRAT” – YouTube

ETİKETLER: Borsa İstanbul, din, Etik Danışma Kurulu, İman, norveç, para, varlık fonu
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.