Etiket: Akıl

MÜRŞİD OLAN KUR’AN’IN İRŞAD YÖNÜNDEN ÖZELLİKLERİ 1. Furkan Olması Kur’an’ın bir adı da Furkan’dır. Yani hakkı bâtıldan, doğruyu yanlıştan, hidâyeti sapıklıktan ayıran ölçü demektir. “Ramazan ayı, insanlara yol gösterici, doğrunun ve doğruyu eğriden ayırmanın açık delilleri olarak Kur’an’ın indirildiği aydır…” (Bakara 2/185) O helerin hak, nelerin bâtıl (geçersiz-yanlış) olduğunu bildirir....

GÖRMEDİĞİNE İNANMAK Kuran’ı kimlerin anlayabileceği Bakara Suresinin 3. ayetinde şöyle tarif edilmeye başlanıyor: اَلَّذ۪ينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُق۪يمُونَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَۙ “Onlar görünmeyene inanır, namazı temel kurar, verdiklerimizden iyiliğe harcar.” Gayba imana, elle tutulmaz, gözle görülmez kavramlara inanmaya, soyut düşünmek diyoruz. Görmeden, dokunmadan, beş duyuyla kesinleştirmeden inanmak, soyut düşünmek, mantıksal...

“GÖZÜMLE GÖRMEDİĞİME İNANMAM!” DİYEN, KENDİNİ GÖRDÜN MÜ?  Gözle görülmeyen, kulakla duyulmayan, elle tutulmayan her bir şeyin yok olduğunu söylemek, akla değil, duyu organlarına tâbi olmanın bilinçsizliğidir. Çünkü sadece duyularına tabi olanlar, malum hayvanlardır.  İnsanlar ise, akla ve akla rehberlik eden vahye/Kur’an’a ve ilahi/kozmik yasaya/sünnetullah’a, yeryüzü yasalarına tâbi olur. Şüphesiz merak...

İRADE VE ŞAHSİYET: İNSANIN VARLIK VE İSTİKAMET MÜCADELESİ Giriş: Varlık Skalasında İnsanın Yeri ve İrade… İnsanın varlık hiyerarşisindeki konumunu belirleyen en temel ve ayırt edici özellik ‘irade’ sahibi olmasıdır. İrade, sadece bir şeyi tercih etme veya karar alma mekanizması değil; maddi bir karşılığı olmayan, tamamen ‘manevi, ruhsal ve soyut’ bir...

İNSANIN CEVHERİ VE KEMAL YOLCULUĞU: BEŞERİYETTEN İNSANİYETE ONTOLOJİK BİR ANALİZ 1. Giriş: İnsanın Ontolojik Konumu ve Marifetullahın İmkânı İslam düşünce atlasında insanı anlamak, yaratıcıyı anlamakla eşdeğer bir mahiyete sahiptir. Bu ontolojik paralellik, “Nefsini bilen Rabbini bilir” bakışında, insanın kendi cevherini tanıdıkça Marifetullah (Allah’ı tanıma) imkânını güçlendireceği ilkesine dayanır. Bu bağın...

Etna Yanardağı’nda Patlayıcı Aktivite Sürüyor İtalya’nın Sicilya Adası’ndaki Etna Yanardağı’nın Voragine zirve kraterinde 6 Ağustos’ta başlayan yoğun volkanik hareketlilik devam ediyor. Kül Bulutları Havacılığı Olumsuz Etkiledi Yanardağın üst kesimlerinde püskürmeler ve yoğun kül bulutları görülürken, farklı rakımlardaki çatlaklardan magma çıkışı da sürüyor. Oluşan lav akıntılarının ise sınırlı bölgelerde kaldığı bildirildi....

SORUMLULUK AHLAKI VE SUÇU BAŞKASINA YÜKLEME SORUNU İnsan, fıtratı gereği düşünme ve karar verme potansiyeline sahip bir varlıktır. Ne var ki çoğu zaman bu potansiyelini yeterince idrak edememekte ve yaptığı yanlışların sorumluluğunu üstlenmek yerine bunları başkalarına yüklemeye çalışmaktadır. Nitekim günlük hayatta sıkça duyulan “Beni sinirlendirdi.”, “Onlar yüzünden başarısız oldum.”, “Şartlar...

‘HAMİYYETÜ’L-CÂHİLİYYE’ ZİHNİYETİNDEN GÜNÜMÜZE YANSIMALAR Arif Nihat Asya, meşhur “Naat” nın  bir yerinde, “Yeryüzünde, riya, inkar, hıyanet Altın devrini yaşıyor… Diller, sayfalar, satırlar “Ebu Leheb öldü” diyorlar: Ebu Leheb ölmedi, ya Muhammed; Ebu Cehil, kıtalar dolaşıyor!”  diye yazar. Arif Nihat, bu dizelerle sadece tarihî iki kişiye  gönderme yapmıyor, aynı zamanda çağlar...

KUR’AN AÇISINDAN İSA’NIN NÜZULÜ (2) Malum olduğu üzere Hristiyanlar arasında İsa’nın tabiatı konusunda temel görüş ayrılıkları var. Bu görüş ayrılığı Hristiyan teolojisinin temelini oluşturur. Tartışma doğrudan “tanrının zatı ve tabiatı”yla ilgilidir. İslam kelamında “Allah’ın zatı” müzakere veya tartışma konusu değildir, bu yüzden İslam kelamına “teoloji” denmez, hatta “ilahiyat” dense bile...

BASİRETLİ VE HİKMETLİ OLMAK Tarih boyunca insanlar çoğu zaman güçsüz oldukları için değil, hakikati zamanında göremedikleri için kaybetmişlerdir. Toplumları yıkan şey çoğu zaman düşmanların gücü değil, dost görünen yanlışların fark edilememesidir. Bir milletin elinden serveti alınabilir ve yeniden kazanılabilir; ordusu yenilebilir ve yeniden kurulabilir; şehirleri yıkılabilir ve yeniden inşa edilebilir....

VAHİY VE AKIL “Objektif” olarak tanımlanan bir filozofun şu sorunun sorulması halinde ne cevap verileceği sorulursa: “Neden vahiy gereklidir? İnsan aklı neden tek başına yeterli değildir?” Bu soruya cevaben: İnsan aklı sınırlıdır. Tarih boyunca insan aklı, tek başına insanlığı kurtuluşa götüren, bütün insanları mutlu eden ve hayatın bütün alanlarını kapsayan...

BEKLENEN MEHDİ Hem Sünni hem Şii doktrin açısından, bozulmanın had safhaya ulaştığı bir zamanda bir kurtarıcı zat gelecektir. Hadis kaynaklarında kötülüğün ve zulmün sembolü 30 kadar Deccal (veya deccallerden bahsedilirken, kurtarıcı olarak tek bir Mehdi’den bahsedilmektedir. Bu durum iki ana akım arasında belli bir fark veya kurtarıcı profil farkını çıkarmaktadır....

AHLÂKIN KAYNAĞI NEDİR? Bütün varlıkların yaşamakta olduğu bu dünya hayatının ruhu İNSANDIR. İnsanın ruhu AKILDIR. Aklın ruhu AHLÂKTIR. Ahlâk ise, dinin aklıdır, dindarlığın gayesidir. Allah Resulü de ahlâkın, rol modeli, örneği ve önderidir. Kur’an ise, ilahi mesajları ve değişmez değerleri ile aklın ruhu olan ahlâkın rehberi, yardımcısı ve hocasıdır. Kısaca...

“AKIL” TARAFTAR TOPLAYIP MENFAAT ELDE ETMEK İÇİN DEĞİL ORTAK AKLA HİTAP ETMEK İÇİN KULLANILMALIDIR!  İnsanın en büyük imtihanı, kendisine bahşedilen aklı kullanıp kullanmamakla başlar. Akıl, yalnızca bireysel bir düşünme aracı değildir; başka bir aklın çıkmazlarını çözmek, mantıksızlığını anlamlandırmak için de vardır. Empati, aklın duygusal değil, mantıksal bir sonucudur. Bu yönüyle...

 İNSAN OLMAK: AKIL, VİCDAN, İRADE VE SORUMLULUK İnsan olmak, yalnızca biyolojik bir varlık olarak dünyaya gelmek değildir; asıl mesele, bu varoluşu anlamlandırabilmek, ona değer katabilmek ve onu ahlâkî bir zemine oturtabilmektir. Diğer bir ifade ile insan olmak, bu biyolojik varlığı/beşeri, ahlâkî bir  varlığa/insana dönüştürebilmektir. Zira beşer kavramı, insan denilen bu...

NİMETİ ANMAK NİMETİ PAYLAŞMAKTIR “Nimet”, Kur’ân’ın önemli kavramlarından biridir ve sözlük anlamıyla “bolluk ve iyi hâl içinde olmak” demektir. Aynı zamanda nimet, insâna refah ve mutluluk sağlayan  “maddî ve mânevî imkânlar” anlamına da gelmektedir. Şüphesiz her şeyde olduğu gibi nimetin de kaynağında Allah vardır. Allah’ın verdiği maddî nimetler, dünyâda varlığın...

TUTUCULUK, MUHAFAZAKÂRLIK VE KUR’AN İnsan, geçmiş ile gelecek arasında kurduğu bağ sayesinde kimliğini ve yönünü tayin eden bir varlıktır. Bu bağ, bazen geleneğe körü körüne bağlılık şeklinde ortaya çıkarken, bazen de geçmişi tümüyle reddeden bir kopuşa dönüşebilmektedir. Dolayısıyla geçmişi kutsallaştıran bir tutuculuk ile tümden yok sayan bir anlayışın, doğru bir...

DÜŞÜNCENİN ONTOLOJİSİ VE İSLAMİ ZİHNİN YENİDEN İNŞASI Giriş: Düşüncenin Mahiyeti ve Tanımı Düşünce, salt bir zihinsel faaliyetin ötesinde, belirli öncüller üzerinden hareketle bilişsel, duyusal ve sezgisel süreçlerin harmanlandığı, varlığa dair tasvir, tanım ve değer üretme sürecidir. Bu süreç, somut olayların soyutlaştırılarak anlam dünyasına taşınması ve ardından yeniden somut bir ifadeye...