Ali Bulaç

MEDYANIN HABER VE YORUM DİLİ 1. Tarafsız Haber/Adil Şahitlik Bizim literatürümüzde “objektif olmak”la kastedilen şeyin yaklaşık karşılığı “adil şahitlik veya adaletli şahitlik”tir. İnsan ön kabulleri,  psikolojik güdüleri ve duygusal eğilimleri (paradigma) dolayısıyla bütünüyle objektif/tarafsız olamaz, kim bu iddiada bulunuyorsa, kendini...

ALEVİLERDE ÖFKE VE TEDİRGİNLİK Geçen hafta, 5 Eylül’de, Garipdede Cemevi’nde düzenlenen bir sempozyuma katıldım. Sempozyumun başlığı “Ortadoğu Yeniden Kurulurken Aleviler” idi. Müşahede ettiğim şu ki, son günlerde beklenmedik biçimde ve rahatsızlık verici bir dille gündeme gelmiş olmaları, Alevilerde öfkeye ve...

PATRİKHANE VE “EKÜMENİK” PATRİK 1. Tarihsel Süreç Uzun yıllardan beri Fener Rum Patrikhanesinin iki talebi söz konusu ve hükümetler iki talebi de yerine getirmekte isteksiz davranıyor: Biri Patriğin “ekümenik” sıfatının kabulü, diğeri Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılması. Patrikhane’nin taleplerine isteksiz davrananların...

HEYBELİADA RUHBAN OKULU 1971’den beri kapalı olan Heybeliada Rum Ruhban Okulu’nda altyapı ve restorasyon çalışmaları sona gelinmiş bulunuyor, okulun yakınlarda açılması bekleniyor. Bu yöndeki haberlerin medyada yer almasıyla yine tepkiler peş peşe gelmeye başladı, tepki gösterenleri emekli askerlerden sendikalara, köşe...

TARİHİN MODERN ANLAMI Tarih, insanların “bu dünya ortamı”nda ve tamamen kendi inisiyatifleriyle yapıp ettiklerinden ibaret mi, yoksa İlahi İrade’nin genel takdirinin insana bıraktığı özgürlük alanında yapıp ettikleri mi? Belirtmek gerekir ki sorunun bu şekilde vaz’edilmesi iki ayrı tarih görüşüne işaret...

MEKKE ANLAŞMASI’NI NASIL ANLAMALI? 7 Ağustos 2026’da Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan “Savunma İşbirliği Anlaşması”nı nasıl anlamak gerekir? Anlaşmaya taraf ülkelerin iktidar yanlısı medyasına bakılırsa, her üç ülke kendi özgür iradeleriyle bu anlaşmayı imzalamışlardır. Anlaşma, bölgesel düzeyde yeni...

CEMAAT OLGUSU Küreselleşmenin itibar kaybetmesiyle ulus devletlerin yeniden güçlendiğine veya ulus devletlerin neredeyse tarih dışı evrensel kategori olduğuna ilişkin bir algı oluşturuluyor. Bu yanıltıcı bir propagandadır; eğer Aydınlanma ve modernlik dimdik ayakta ise bu doğrudur ama bireyin aidiyetinin ulus üstü...

DEVLET, CEMAATLER VE TARİKATLAR Türkiye’de İslami grupları üç ana grup altında toplamak mümkün: Geleneksel ve tarihi derin geçmişi olan tarikatlar; Cumhuriyet döneminin ilk döneminde, 1923-1950 yılları arasında belli şahısların gayretiyle başlayıp, 1950’den sonra toplumsal olgulara dönüşen, günümüzde de varlıkları devam...

MEHDİ HADİSLERİ Gerek siyasi rekabet ve mücadelelerde gerekse kelami/itikadi görüş ayrılıklarında hadislerin istismar edildiği malum. Taraflar kendi siyasi veya kelami konumlarını haklılaştırıp rakiplerinin iddia ve tezlerini çürütmek üzere bol miktarda hadis uydurmaktan çekinmemişlerdir. Bu işlemde genelde iktidarların başrol oynadığı söylenebilir...

GANNUŞİ’NİN HATIRLATTIKLARI Geçen hafta Tunus en Nahda hareketinin lideri Raşit el Gannuşi’nin vefat ettiği haberi geldi, AA’nın yer verip teyit etmediği haber bir anda her tarafa yayıldı. Sonraları Gannuşi’nin vefat etmeyip ağır hasta olarak yattığı açıklandı; bu arada günlerdir kızı...

ÇÖZÜM SÜRECİNDE REFERANS VE ÖCALAN Geçen sene başlayan çözüm süreci iyi bir noktaya gelmiş bulunuyor; inşallah, silahların tamamen sustuğu, sorunlarımızı muarefe, müzakere ve muahede yoluyla çözebileceğimiz günlere kavuşacağız. Çözüm sürecinde başta Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan ve Devlet Bahçeli olmak üzere...

YENİ BİR SİYASETİN İMKANI Modern zamanların iç ve dış siyasetini şekillendiren iki belirleyici amilden biri, genel olarak siyasetin Allah (din, Münzel Şeriat, ahlak) karşısında özerkleş(tiril)mesidir. Kısaca “dinin dışarı çıkarılması” demek olan sekülarizasyon modern siyasetin özünü teşkil eder. Diğeri, 18. yüzyıldan...

SİYASETİN DÖRT KATEGORİSİ Siyasetin iki anahtar terimi olan ideal politik ile reel politiğin birbirlerine bağlı ve hatta bağımlı olduklarını tespit etmek mümkün. Hangi durum ve kullanımlarda birinin diğerini kendine dönüştürdüğü konusunda temel bir fıkhi kural bize fikir verebilir: Helale giden...

İDEAL POLİTİK Mİ, REEL POLİTİK Mİ? Varlıkta anlamdan ve amaçtan yoksun bir olgu ve olay bulunmadığından, insan da anlamdan ve amaçtan yoksun tutum ve eylemde bulunmaz. Konumuz iç ve dış siyasette “reel politik-ideal politik” olduğundan, ferd-i vahid insan, grup veya...

SİYASETİN REEL VE İDEAL POLİTİĞİ Çoğu zaman ideal politik ile reel politiğin ayrı, hatta karşıt siyaset biçimleri olduğu farz edilir, bu yanlıştır. Söz konusu yanlış hem iç hem dış siyasette tekrarlanır. İnsan hayatının en esaslı faaliyeti olan siyasetin iki boyutundan...

AHMET ŞİŞMAN Tamı tamına kırk yıllık dostum Ahmet Şişman’ı ebediyete uğurladık. Merhum Ahmet Şişman’la hem Yüksek İslam Enstitüsü’nde hem Sosyoloji’de eşzamanlı aynı sınıflarda okuduk. Benim dostumdu, arkadaşımdı. 1970-71 öğrenim yılında İstanbul’a geldiğimde ilk tanıdığım insanlardan biriydi. Yüksek İslam Enstitüsü’nde dört...

YAZILAN VE YAŞANAN TARİH 70’lerin en popüler kitaplarından biri Mustafa Müftüoğlu’nun “Yalan Söyleyen Tarih Utansın” kitabıydı. Zaman içinde Müftüoğlu yazmaya devam etti, şimdi 12 cilde baliğ olan kitap hala piyasada bulunmaktadır. Düzenli olarak kitabı okumuş değilim ama piyasaya çıktığı günden...

NATO, TÜRKİYE VE İSLAM DÜNYASI Genel söyleme bakılırsa, NATO’nun üç ana dönemden geçip bugüne geldiği kabul edilir: 1949-1991 arası Soğuk Savaş dönemi (1.0),  1991-2022 arası dönem (2.0), Yeni Stratejik Konsept’in benimsendiği 2022 (3.0). Yeni dönemin belirgin özelliği Rusya’nın Ukrayna’ya ilan...

NATO’NUN YENİ MİSYONU 4 Nisan 1949’da Sovyetler Birliği’ne ve komünizm tehlikesine karşı Avrupa’nın güvenliğini sağlamak üzere kurulmuş NATO’nun 1990’lara kadar bu amaçla görev yapması anlaşılır bir durumdu. Ne var ki 1991’de Sovyetlerin tarih sahnesinden çekilip Varşova Paktı’nın dağılmasından sonra, “illet...

NATO BİZİ KORUR MU? Hatırlanacağı üzere 2015’te hem Cumhurbaşkanı Erdoğan, hem Başbakan Davudoğlu’nun, “Türkiye’nin sınırları aynı zamanda NATO sınırlarıdır” demeleri üzerine NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’den “NATO Türkiye’ye asker göndermeye hazır” açıklaması gelmiş, inanılmaz bir pervasızlıkla Rusya’nın hava sahamızı ihlal...

NATO’NUN AFGANİSTAN’DA İŞİ NEYDİ? 7 Nisan 2009 günü TBMM’de konuşan Amerika’nın Afro-Amerikalı siyahi ve kökeni Müslüman olan Hüseyin Barack Obama şöyle demişti: “ABD hiçbir zaman İslam’la savaş halinde değildir, olmayacaktır da. Birçok Amerikan ailesinde Müslüman üyeler var. Ben de onlardanım.”...

NATO’NUN YENİ KONSEPTİ Komünist blokun çöküşünden sonra iki önemli gelişme meydana geldi, bu da NATO’nun yeni konseptini test etmesi için önüne çıkan iyi bir fırsattı. Bunlardan biri neredeyse bütün eski komünist ülkelerde üç dört sene içinde eski komünistlerin sosyalist veya...

NATO’YA GİRİŞ 7-8 Temmuz 20226’da Ankara’da NATO toplantısı olacak.  Amerikan Başkanı Trump ile NATO’nun arasının pek iyi olmadığı bu günlerde NATO neyi tasarlıyor, Türkiye-NATO ilişkilerini nasıl anlamak gerekir? Birkaç yazıda bu konuyu teşrih masasına yatırmaya çalışacağız. Noam Chomsky Amerikan dış...

MESİH VE MEHDİ: SONUÇ Teşrih masasına yatırdığımız İsa’nın nüzulü ve Mehdi’nin zuhuru konusunda şu sonuca varıyoruz: 1. Haberler kritik edilmeli aksi halde bu metinler imani/itikadi mesele kabul edilip, haberleri reddedenler tekfir edilir, tekfir edilen öldürülür, malına el konur. 2. Haberler,...

KUR’AN AÇISINDAN İSA’NIN NÜZULÜ (2) Malum olduğu üzere Hristiyanlar arasında İsa’nın tabiatı konusunda temel görüş ayrılıkları var. Bu görüş ayrılığı Hristiyan teolojisinin temelini oluşturur. Tartışma doğrudan “tanrının zatı ve tabiatı”yla ilgilidir. İslam kelamında “Allah’ın zatı” müzakere veya tartışma konusu değildir,...

KUR’AN AÇISINDAN İSA’NIN NÜZULÜ (1) “Kur’an açısından Hz. İsa’nın nüzulü” derken, benim Kur’an-ı Kerim’den anladıklarımdır; Kur’an, benim anladıklarımdan ibarettir gibi bir kastım yoktur. Bu ihtirazi kaydı koyduktan sonra ilk kurabileceğim cümle şudur: Kur’an-ı Kerim’de Mehdi veya Mehdi’nin gelişiyle ilgili ima...

MESİH-MEHDİ İNANCININ “YENİ OKUMA”SI Gerek Hz. İsa’nın nüzulünü gerekse Mehdi’nin zuhurunu İslam nokta-i nazarından kabul etmeyenler var, İbn Haldun bunların başında gelmektedir. Fazlurrahman “İslam” adlı kitabında “Mesih ve Mehdi inancının resmi Sünni Kelam sistemine sokulmamakla beraber Sünni halk arasında daima...

MESİH-MEHDİ HABERLERİ VE DEĞERİ Mesih’in nüzulü ile Mehdi’nin zuhuru arasındaki ilişkilerin mahiyetine dair rivayetler ve nakledilen haberlerden açıkça anlaşılıyor ki, her ikisinin yeryüzünde görünmesi eşzamanlı olacaktır; iki zat birbirleriyle karşılaşacak, hatta ortaklaşa hareket edip yüklendikleri misyonu yerine getireceklerdir. El Berzenci’nin...

SÜNNİ VE ŞİİLERİN MESİH-MEHDİ BEKLENTİSİ İslam’ın bilgi edinme usulü açısından bakıldığında Kur’an ve Sünnet istinbat edilecek bilgi ve hükümlerin asli iki kaynağıdır. Hz. İsa hakkında Kur’an-ı Kerim’de geniş bilgiler (93 ayette) verilmektedir. (1) Ancak mucizevi doğumu, annesi bakire ve temiz...

İSA’NIN NÜZULÜ, MEHDİ’NİN ZUHURU İslam dininin tarih içinde husule getirdiği büyük mirasın önemli tartışma konularından biri, Peygamber Efendimiz (s.a.)’in dinin tebliğini başarıyla tamamlayıp bu dünyadan irtihalinden sonra, yine rivayet yoluyla ona isnad edilen birtakım haberlere dayanılarak zamanın sonlarına (Ahiru’z-zaman) doğru...

BEKLENEN MEHDİ Hem Sünni hem Şii doktrin açısından, bozulmanın had safhaya ulaştığı bir zamanda bir kurtarıcı zat gelecektir. Hadis kaynaklarında kötülüğün ve zulmün sembolü 30 kadar Deccal (veya deccallerden bahsedilirken, kurtarıcı olarak tek bir Mehdi’den bahsedilmektedir. Bu durum iki ana...

TARİHİN ÇÖZDÜĞÜ İHTİLAFLAR: İMAMET, VASİYET, HZ. ALİ-MELİK MUAVİYE ÇATIŞMASI Tarihte ve bugün derin tartışma ve hatta çatışmalara gerekçe gösterilse bile Sünnilerle Şiiler arasındaki ihtilafların bir bölümünün bugün için bir değeri kalmamıştır, başka bir deyişle söz konusu ihtilaflar tarih tarafından fiilen...

SÜNNİLERLE ŞİİLER ARASINDAKİ İHTİLAFLI KONULAR Bir önceki yazıda Sünni Şii çatışmasının büyük ölçüde “tarihi ve aktüel siyasi sebepler” yanında “uluslararası ve bölgesel boyutu” olduğuna değindik. Ancak çatışma potansiyeli sadece harici kışkırtma veya salt siyasi sebeplerden kaynaklanmıyor, bunu geriden besleyen “kelam,...

MEZHEP ÇATIŞMALARINDA TARİHİ FAKTÖR Mezhep çatışmalarında rol oynayan faktörlerden biri “aktüel siyasi rekabet ve mücadeleler” ise, diğeri yine temelinde siyaset ve iktidar mücadeleleri yatan “tarihi faktör”dür. Kur’an-ı Kerim, bunu muasır neslin atalarının yanlış yolunu takip etmesi olarak yerer. Garip gelse...

GÜNÜMÜZ MEZHEP ÇATIŞMALARINA GİRİŞ Küresel güçlerin Ortadoğu ve İslam dünyası üzerindeki paylaşım mücadeleleri yeni bir evreye girmiş bulunuyor. 2025 ve 2026’da İran’ın Amerika ve İsrail saldırılarına karşı gösterdiği mukavemet dünyayı belki de küre ölçeğinde yeni değişimlerin eşiğine getirdi. İki savaş...

SÜRUŞ’UN GÖZÜYLE ŞİİLİK İran-ABD/İsrail savaşı küresel düzeyde yerleşik siyasi, askeri, diplomatik ve fikri paradigmanın derin sarsıntı geçirmesine yol açtı. Söz konusu sarsıntı Latin Amerika’dan Kıta Avrupası’nın batısına kadar etkili oluyor, ama asıl yıkıcı etkisini Müslüman dünyanın coğrafi kalbinde yani Ortadoğu’da...

SÜNNİ KURUCU İMAMLARDAN EBU HANİFE Hanefi mezhebinin kurucu imamı Ebu Hanife (h. 150/m. 797), Fars asıllı olup ticaretle uğraşan varlıklı bir ailenin çocuğudur, sonraları ticari işlerini yavaşlatıp ilme intisap etmiştir. Başlangıçta kelam ile uğraşırken sonraları fıkha yönelmiş, bu konuda otorite...

KURUCU SÜNNİ İMAMLARDAN AHMET İBN HANBEL Sünni doktrinin dört kurucu imamlarından biri olan Ahmet ibn Hanbel (h. 241/m. 855), diğerleri gibi hayatı baskı, işkence, hapis ve yoksullukla geçti. Yaşadığı sıkıntılara rağmen meşru görmediği sultan ve halifelerden atiyye/hediye kabul etmedi, iktidarlarını...

KURUCU SÜNNİ İMAMLARDAN İMAM ŞAFİİ Gazze’de doğan İmam Şafii (h. 204/m. 820), daha çocukken babasının vefatı üzerine annesi onu Mekke’ye götürdü. İmam Malik’in öğrencisi oldu, anlatıma göre Muvatta’yı ezbere biliyordu. (Bu mübalağa gibi görünse de İmam Şafii’nin çok kuvvetli bir...

KURUCU İMAMLARIN SÜNNİLİĞİNE GİRİŞ Benim referans aldığım doğru ve sahih Sünnilik, kurucu imamların Kur’an ve Sünnet’e dayanan, sübutu kesin, nasstan usul dahilinde hüküm çıkaran; ceht, mücahede ve içtihatlarında hakim iktidarların çıkarlarını ve hoşnutluğunu değil, “hitapta ilahi muradı, hükümde maksadı arama”...

SÜNNİLİK VE EHL-İ SÜNNET ÜZERİNE Uzun zamandır, özellikle Türkiye’de Sünnilik, iki ana karşıt akım arasında bir çekişme ve çatışma aracı haline gelmiş/getirilmiş bulunmaktadır. Şimdilerde Amerika-İsrail destekli Riyad-Şam Sünniliği dışlayıcı/tekfirci Selefiliğe dayanırken, Türkiye merkezli Sünnilik doktriner ve kelami olmaktan çok, 15-17....

MUAVİYE’DEN TARİHSEL VE REEL İSLAM’A KALAN MİRAS “Kurumsal Sünniliğin rehberi Muaviye” genel başlığı altında yazdığım seri yazılarda Muaviye’ye isnad edilen 15  cürmü sıraladım (Kısmet olur da yayınlanırsa kitaptaki bu bölümün başlığını “Kurumsal Sünniliğin Rol Modeli: Muaviye” olarak değiştireceğim): 1. Saray...

MUAVİYE’NİN AMEL DEFTERİ Bu yazıda Muaviye’nin cürümler bölümündeki amel defterine bakmaya çalışacağız. Şu var ki, Muaviye’ye isnad edilen cürümlerin a. Sahiden onun tarafından işlenip işlenmediğinin sahih bilgilerle tespit edilmesi, b. “El cezaü min cins’il amel” kuralınca her cürmün (suç ve...

MUAVİYE’NİN HASLETLERİ VE KRİTİĞİ İktidar mücadelesinde Hz. Ali’yi haklı bulmakla beraber, Muaviye’nin eleştiri konusu yapılmaması, bunu teyiden her seferinde isminin başına Hz. (Hazret) ekinin konulması gerektiğini savunanların Muaviye’nin “olumlu hasletleri” babında öne sürdükleri 10 argümandan bahsetmek mümkün. Bunları şöyle sıralayabiliriz:...

MUAVİYE’NİN SAHABİLİĞİ Önceki yazıda Muaviye’nin sahabe olup “Vahiy katibi” olmasının mümkün olmadığını göstermeye çalışmıştım. Vahiy katibi değilse de amelleri hakkında adil bir yargıya varmak için “sahabe vasfı” önemlidir, zira Hz. Peygamber (s.a.) “Sahabelerime sebbetmeyin.” buyurmuştur (Müslim, Fedailu’s Sahabe, 221). Sünni...

KURUMSAL SÜNNİLİĞİN REHBERİ: MUAVİYE – 3 (MUAVİYE’NİN İSLAM İÇİNDEKİ KONUMU) Muaviye hakkında toptancı hüküm vermek yanıltıcı olur. Hepsi olmasa bile Şiiler olmak üzere Sünnilerden de bazıları onu tekfir ederler. Kurumsal Sünnilik içinden bakanlar ise onu neredeyse tümüyle günah ve yanlışlardan...

KURUMSAL SÜNNİLİĞİN REHBERİ: MUAVİYE – 2 (BENİ ÜMEYYE’NİN KARŞI-DEVRİMİ) Müslüman dünyanın sosyo-politik, ahlaki ve kelami/felsefi krizi üzerinde çalışırken, üç cilt tasarladığım çalışmanın gelip dayandığı başat konulardan biri Muaviye’nin İslami pratiği meşru mecrasından çıkarıp bambaşka bir mecraya taşıması olgusu oldu. Bu...

MEZHEPÇİLİK! NEDEN ŞİMDİ? Son iki yazım dolayısıyla bazı dostlar, “Bu dönemde mezhep ve mezhepçilik konusunu gündeme getirmenin faydadan çok zarar getireceğini yazdılar.” Kısmen buna iştirak ediyorum, yazmadan önce de üzerinde düşündüm. Sonuçta “Şerr-i kalil, şerr-i kesire tercih olunur.” fehvasınca yazmanın...

KURUMSAL SÜNNİLİĞİN REHBERİ: MUAVİYE – 1 Mevcut durumda İslam ümmetinin birlik halinde küresel emperyalizme ve onun kirli işlerini gören  Siyonizm’e karşı koyması imkansız değilse de, en azından şimdilik hayli zor görünmektedir. Bölgemizde tarihin en şiddetli savaşı kendi ifadeleri ile Haçlı...

MEZHEPÇİ TEHDİT VE SÜNNİCİ MEZHEPÇİLERE BİR SORU İran ABD/İsrail savaşı kızıştıkça gerek Türkiye’de gerekse Sünni dünyada mezhep farklılığı, özellikle Şia’ın tarihsel İslam’da Sünni iktidarlar tarafından oluşturulmuş dini algısı, fıkıh ve kelamdan tedarik edilen argümanlar desteğinde sıkça ve yüksek sesle gündeme...

KUR’AN, MEZHEP VE ATALARIMIZ İran ABD/İsrail savaşı bütün şiddetiyle devam ederken bazı çevreler –mihraklar demek lazım- Sünni-Şii ayrımına dayalı mezhepçiliği gündeme taşıyor. İslam aleminde farklı itikadi/kelami ve fıkhi mezheplerin varlığı bir vakıa. Mezheplere tabii ve meşru çerçevede birer mektep/ekol gözüyle...

ELHAMDULİLLAH, BAREKALLAH! Kaç senedir dinlerine olan inançlarını kaybedenler İslami hareket ve akımların, kısaca İslamcılığın ölümünü ilan edip duruyorlar. Ben ise her seferinde İslam ölmedikçe İslamcılığın da ölmeyeceğini tekrarlayıp duruyorum. Peki İslamcılığın ölümünü ilan edenler bize neyi anlatmaya çalışıyor? Cenaze salasını...

ÖCALAN’IN YENİ PERSPEKTİFİNDEN KÜRT SORUNU Önceki yazıda Kürt sorunun çözümünün aslında mümkün ve kolay olduğuna işaret etmiştim. Sorunu akut hale getiren üç önemli faktör zikredilebilir: 1. Geçen yüzyılın başlarında İslam dünyasını istila eden batılılar, bölgemizde kendi uzun vadeli çıkar hesaplarına...

KÜRTLER NEREYE? -BİR TECRÜBENİN BİN NASİHATTEN İYİ OLMASI GEREKMEZ Mİ?- Öncelikle bu satırların yazarı şunları savunmaktadır: 1. Müslüman Kürtler, Kürt milliyetçilerinden; bir coğrafya olarak Kürdistan da seküler modern ulus bir Kürt Devleti’nden ayrıdır. 2. Kürtlerin yaşadığı ciddi sorunları, maruz kaldıkları...

SÖZLERİNİ TUTANLAR VE SÖZLERİNDEN DÖNENLER Bir kere daha patlak veren İran-ABD/İsrail savaşını Kur’an perspektifinden anlamaya çalıştığımda önüme iki ayet kümesi çıktı: Biri Ahzab, 22-25; diğeri Nahl, 92. ayetler. Savaşın daha ilk gününde Hıristiyan-ABD/Yahudi-İsrail ittifakı, İran’a ağır bir saldırı düzenledi, içlerinde...

İNATÇI ZORBA İbrahim (14) suresinin 13-15 ayetler kümesi, enteresan bir kişilik profilinden söz eder: Cabbarun aniyd: İnatçı zorba! Geçmişte kavimlerini, Allah’a kulluğa ve bununla bağlantılı olarak doğru yola, adalete ve ahlaki hayat sürmeye davet eden peygamberlere karşı çıkanlar inatçı zorbalar...

KENDİNİ BİZE TANITAN YÜCE ALLAH Ateizme yol açan sebeplerden biri tahrifata uğramış dinler, mitolojik tanrı tasavvurları ve filozofların antromoporfik tanrı iddialarıdır. Sahip olduğumuz duyular ve akıl sayesinde bir Tanrı’nın varlığı fikrine varabiliriz, ama Tanrı bize kendini tanıtmadıkça “Kâmil Tanrı” fikrine...

Ahdi Hatırlamak Epistemolojide söz konusu olan tümevarım ile tümdengelim, yerine göre ikisi de bizi gerçekliğin bilgisine götürebilir. Konumuz bakımından yerine göre enfüsi ve afaki tecrübe ve gözlemler bize Marifetullah’a giden yolları açabileceği gibi, başlangıç noktasında Haber-i sadıkla gelen Marifetullah da...

MARİFET ÜZRE AYDINLANMAK Bilindiği üzere tasavvuf ehlinin literatüründe “Bilinmeyen gizli bir hazine idim, bilinmeyi sevdim, bilineyim diye halkı (kâinat) yarattım.” (Aclûnî, Keşfu’l hafa, II, 132)” şeklinde yer alan bir rivayet var. Bu rivayet marifetullah ve genel akaid umdeleri açısından kritik...

İSİMLERİN MANASI Tirmizi ve diğer hadis kaynakları yüce Allah’ın 99 ismini zikrederler: Allah, er-Rahmân, er-Rahîm, el-Melik, el-Kuddûs, esSelâm, el-Mü’min, el-Müheymin, el-Azîz, el-Cebbâr, elMütekebbir, el-Hâlık, el-Bâri’, el-Musavvir, el-Gaffâr, elKahhâr, el-Vehhâb, er-Rezzâk, el-Fettâh, el-Alîm, el-Kâbıd, el-Bâsıt, el-Hâfıd, er-Râfi, el-Muiz, el-Müzill, el-Basîr, es-Semi’,...