Abdülaziz TANTİK

Modern düşünce, Hristiyanlığı Protestan Mezhebi hareketi ile değişime uğratmıştır. Luther ve Kalvin gibi reformist aydınlar, dindarlar Hristiyanlığın ruhi boyutunu dünyevi boyut ile değişime hazırlayarak bugünkü Hristiyanlığı mümkün kılmıştır. Artık bugünün Hristiyanlığı ile Ortaçağ Hristiyanlığı arasında dağlar kadar fark vardır. Benzer...

90lı yıllarda en çok kullanılan kavramların başında şeriat kavramı vardı. Lehte veya aleyhte hep kullanılan, gündeme gelen bir kavram olarak şeriat, çatışmanın temelini de oluşturuyordu. Süreç içinde bu kavram unutulmaya terk edildi. Bugün ise nerede ise hiç gündeme gelmez oldu....

Bir temel soru ile başlayalım: Değerler kurumsallaşma özelliği taşır mı? Değer ve kurum iki ayrı olgu olarak düşünülmelidir. Değer, insanı aşan bir boyutu içerir. Kurum ise insan tarafından değer üzerinden üretilen bir olguya tekabül eder. Değer kendi başına bir anlam...

İnsan, haklı olmadığı bir pozisyonda bile haklı olma arzusunu derinden hisseder. Haklı olmanın yollarını ve yöntemlerini arar durur. Haksız olmanın dayanılmaz ağırlığı, insanın kendisini haklı çıkarmaya iten bir motivasyonuna döner. Haklı olmak, bir meşruiyet zemini kurar. Haklılık, meşruluğun zırhını işaret...

Son dönemlerin en büyük sorunu, bir olumsuzluğu hemen çok hızlı bir şekilde sosyal medya üzerinden yaygınlaştırarak bir tepki oluşturma arayışıdır. Bu durum, farkında olunmasa da kötülüğün yayılmasına neden olmaktadır. Bir kötülüğü yapan ile onu yayan arasında bir fark yoktur, olmamalıdır...

Yeni, yenilenme, yenilik, yaşamın doğasında vardır. İnsanın umudunu diri tutmasının en önemli amili bir şeyin yeniden ele alınabilmesi, yenilenmesi ve yeni bir zemine geçiş imkânıdır. Eğer bu imkân olmasaydı, müthiş bir karamsarlık kaplardı insan ruhunu… Her dem tazedir, her dem...

Birçok konu tartışılırken konuyu kendi yöntemi üzerinden tartışma zemini kurulamadığından ‘körler sağırlar bir birini ağırlar’ misali haline dönüşüyor. Her hangi bir meseleyi ele alırken o meselenin dayandığı bir yöntemi vardır, bu yöntem üzerinden meseleyi müzakere etmek veya eleştiriye tabi kılmak,...

Son birkaç gündür, ortaya çıkan görüntüler, insanı derin bir teemmüle sürüklemelidir.’ İnsanlık nereye doğru akıyor’, diye… İnsanlığın yok olup gittiğini izlemenin verdiği derin teessür ile olay ve olaya muhatap olan insanların insanlığından şüphe etmenin gerekli olup olmadığı konusunda yığınla sayfa...

İnsan iyi ve kötüye meyyal yaratılmıştır. İnsanın özgürlüğü bu iyiye ve kötüye meyyal oluşuyla alakalıdır. Bu temel gerçeği görerek olup bitenleri anlamlandırma çabasına girişmekte yarar var. İnsanın iyiye yönelmesi ve kötüye yönelmesi kendi iradi konumuyla ilişkilidir. Hiçbir güç onu kötülüğe...

Bir Müslüman açısından İstanbul fethedilmiştir. Bu fetih dünya tarihinin akışını değiştirmiştir. Avrupa açısından da bir değişimi tetiklemiş ve Rönesans’a kapı aralamıştır. Ticaret yolları Avrupa için kapanınca doğal olarak başka yollar aranırken kendi gelişim dinamiklerini yeniden ele alarak, yeniçağa adlarını yazmışlardır....

Post modern felsefe ve onun uzanımı olan sosyal gerçeklik, kültürel parçalanmayı beraberinde getirdiği için kişiler sorunu teşhis ve tedavi konusunda sorunlar yaşamaktadırlar. Bunun temel sebebi ise; algı, duygu ve bilgi arasındaki bağı doğru kuramamadır. İnsan, kendi gerçekliğinin dışına çıkamadığı sürece...

İslam’ın temelini iman oluşturur. İmanı aldığınızda İslam’dan geriye bir şey kalmaz! İman, İslam’ın üzerine bina edildiği metafizik ilkelere güven duyarak kabullenmek ve hayatı ona göre düzenleme iradesini taşımaktır. İman, üzerine İslam’ın ilkeleri inşa edilir. İbadetler, imanın mücessem biçimi olarak öne...

Bill Gates, fitili ateşledi. ‘Korona aslında grip benzeri bir hastalıktır, öyle öldürücülüğü de fazla değilmiş, biz bunu yeni öğrendik.’ Diyerek korona meselesini yeniden gündeme taşıdı. Meseleyi ele alma biçimimizden tutun da Bilim Kurulu üyelerinin birbirini nakzeden açıklamalarına kadar sorunu doğru...

Bazen öyle bir duygu seline kapılır ki insan, sanki her şey üzerine doğru sürükleniyor hissine kapılır. ‘Bende insanım’ der kişi, doğal olarak etrafımda olup bitenden etkilenirim. Ama bazen öyle yoğun bir etkileşim olur ki işte o zamanlarda insan çok fazla...

Son günlerde gençlerle ilgili intihar vakaları duyuyoruz. Dindar ailelerin çocuklarının da aynı akıbete duçar olduğu görülmektedir. Bir grupta bu mesele tartışılıyor. Konuyu ehemmiyet vererek gündeme almakta yarar var. ‘Ateş düştüğü yeri yakar’ derler. Yarın o ateş bizi yakmasın… Bu yüzden...

İslam’ın özü, insanın ruhunun uyanışını sağlaması ve insanı ruh vasıtası ile ulûhiyet ile buluşturarak onu sonsuzluğa taşıyacak adımları atabilmesinin yolunu döşemesidir. Vahiy, bu ruhun uyanışını gerçekleştirecek ilkeleri ve düşünme parametrelerini sunan bir ilahi inayeti temsil eder. Bu da bize ruhun...

Anne rahmi kavramı, çocuğun doğumunun gerçekleştiği ve dünya öncesi nefeslendiği, beslendiği, ruhun üflendiği bir mekânı çağrıştırır. Şekil ve ruhun birlikte mezcedildiği mekâna adını rahim, ilahi sıfat ve aynı zamanda rahmet ve merhameti de içerir. Doğum, yaşamın kendi sürekliliği bağlamında temel...

Facebook’taki bir paylaşımım üzerine yapılan yorumları buraya alıp, daha geniş bir istifadeye sunmak istedim. Bu söyleşme, salt bir söyleşme değil, ruhlarımızın birlikteliğinden doğan bir alışveriş olduğunu söylemeliyim… İnsanların ikiyüzlülüğüne yaptığım bir vurguda üstadım, değer verip yorum yazdı. Dikkat çektiği noktalar...

Mülteci sorunu üzerinden 2023 seçimlerine yönelik ciddi bir baskı oluşturma çabaları gözlemleniyor. Siyasi tartışmalar, film çalışmaları, siyasal propaganda yöntemleri ile bu sorun ciddi olarak güncelleştirilecek ve iktidara yönelik öfkeyi çoğaltma arayışlarına destek olarak sunulacak gibi görünüyor. Bir Müslüman olarak mülteci,...

Bayramlar, sevinç günlerimizdir. Tarihte ve anda meydana gelen bir Ruhsal veya Bedensel kolektif bir başarının sonucunda somutlaşmış bir anda kutlama yapmak ve sevinci paylaşıma açmaktır. Bu başarının tarihsel bir sürekliliğe sahip olması için gerekli olan psikolojik bireysel ve toplumsal zemini...

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, TBMM’deki grup toplantısında Gezi isyanına kalkışanları överek konuşmasını 1908’de Sultan 2. Abdülhamid’e karşı isyan edenlerin sloganlarıyla bitirdi. Hürriyet, Müsavat, Adalet ve Kahrolsun zulüm, kahrolsun istibdat diyerek bitirdi. Meseleyi tarafsız analiz etmek gerekir. Akşener, Ak...

Kuran, bir hidayet kitabıdır. Vahyin en temel vasfı hidayettir. İnsanın hidayete ulaşabilmesi ise takva sahibi oluşuna bağlıdır. Vahyin/Kuran’ın hidayeti takva sahiplerine yöneliktir. Yani takva sahibi olmayan insanlar, ilahi rehberlikten mahrum kalırlar. On beş yüzyıldır bunun tipik örneklerini gözlemlemeye devam ediyoruz....

İman; insanın kendi bütünlüğü içinde kurduğu ilişki ve iletişim üzerinden kendisinde meydana gelen ilahi bir itminanın dışa vurumu olarak ilişkiler ağını belirlediği gibi kişinin duygusal boyutunu da tanımlayan ve belirleyen bir özellik olarak öne çıkan teslimiyet, güven ve ulûhiyete dair...

-Fenomenal Yaklaşım- Siyaset kavramını farklı zeminlerde analiz edebiliriz. Ancak ben fenomenal olarak analiz etmeye çalışacağım. Bir olgu olarak siyaset, kavramsal şema açısından iktidar kavramının yansıması olarak öne çıkar. İktidar kavramı ise siyasal kavramını içerdiği andan itibaren, kolektif ve yasayı da...

Müslümanların en temel sorunu; Müslüman olarak tarihsel sürekliliğin temsili liyakatini kesp etmemeleridir. Yani Müslüman, Müslümana benzememektedir. Bu temel sorunu çözmenin yolu, yöntemi ve dilini kurmak ise elzem bir durum olarak bugünün Müslüman aklının önündeki en büyük sorumluluktur. Müslüman zihin, Müslüman...

Bir dini, bir düşünceyi, bir felsefi bakışı kendi bağlamının dışına çıkarmak isteyenler, onları kendi bağlamlarının dışında konumlandırarak ve başka yöntemler üzerinden onları yorumlayarak, biraz da yanıltmayı da kullanarak, yani onlara ait düşünceleri ve yaklaşım biçimlerini çarpıtarak eleştiriye konu edinirler ve...

Modernliğin temel kabulleri ile İslam’ın temel kabulleri arasında uzlaşılabilir bir durum var mıdır? Bir düşüncenin düşünce olarak kabul edilebilmesi için o düşüncenin kendisine ait temel kabullerinin varlığı esasa taalluk eder. Ayrıca bu düşünce, kendi kabulleri ile diğer düşüncelerden farkını ortaya...

Yürürken kendini hissetmiyordu. Dalmış, aklı başından gitmiş bir halde yürüyor, fakat yürüdüğünü veya nereye yöneldiğini dahi bilmiyordu. Tam kendinden geçmiş bir hali vardı. Sadece ayakta durup adım atıyor, bazen yalpalasa da dengede durmayı beceriyordu. Bu halin ne kadar sürdüğünü anımsamakta...

Hatırlamak, insan açısından vazgeçilmez bir özelliktir. İnsan, hatırlayarak var olur. Varlığını hatırlama üzerine kuran insan, geleceğe yönelik ilgisini ve iradesini daha sağlıklı bir zeminde kurar. İnsanı hatadan uzak tutan şey, elde ettiği tecrübedir. Bu tecrübeyi hatırlama üzerinden elde etmesi ise,...

Ramazan ayı, oruç ayı olarak da tesmiye edilir. Ayrıca Kuran ayı vurgusu da yoğundur. Kuran, bu aya mahsusen ayrı bir öneme sahiptir. Kuran’ın mekânı olan bu ay övgüye mazhar olmuştur. Ayrıca bu ayın içinde indirilmiş vahyin başlangıç noktası itibarı ile...

Özgürlük, modern tanımı ile aşkınlığı/kutsallığı içinde barındıran her şeyden uzaklaşma anlamına gelir. Arzularını gerçekleştirme oranında ise özgürleştiğini kabul eder. Kişi, ne kadar çok kendi isteğini yerine getirme şartlarına sahip ise o kadar özgürdür. Arzularının baskılandığı ve kendi isteğini yerine getirme...

Post Hümanist çağın en büyük özelliği, Post Truth çağının başlamasıdır. Yani insan ve gerçeklik ile insan sonrası ile yapay zekâ ve sanal gerçeklik arasında birebir ilişki söz konusudur. İnsanın devreden çıkarılacağı bir zeminin insan tarafından kullanıma dâhil edilmesi ise insanın...

İnsanın kendi acziyetini fark etmesinin yolu; kendisindeki eksikliği hissetmesi ve Allah’tan bu eksiğini gidermesini istemesidir. Dua, acziyetin ifadesidir. İnsan, dua ederek kendi acziyetini dışa vurur ve kendisini tamamlamak için Rabbinden yardım talebinde bulunur. Bu yardım talebi kabul edildiğinde kişide sürur...

Müslüman’ın hayatında besmelenin yerini bir önceki yazıda belirttik. Selamlaşmanın Müslüman açısından önemini de vurguladık. Ama her iki durumu korumaya matuf olan ve normalde besmele öncesi ‘Euzubillahimineşşeytanirracim/Allah’ım kovulmuş şeytanın şerrinden sana sığınırım’ dediğimiz cümlenin hayatımızdaki derin anlamını keşfetmeliyiz. Herhangi bir işe...

Es Selam olan Rabbimiz, insanı da selam üzere olmaya davet ederek, ona yüklediği teklifi yerine getirmesi için gereken vasatı da inşa etmektedir. Selam yurdu olan cennet, yeryüzünde de bir sorumluluk olarak inşa edilmesi istenen temel bir ilkedir. Selam, her insanın...

Müslüman, kendi hürriyetini elde ederken, dünyaya dair taleplerini ilahi rıza üzerinden revize edendir. Yani kendi talepleri yerine Allah’ı razı edecek düşünce ve amelleri talep eder. Bu talep, onu hürriyetine kavuştururken, Allah’a teslimiyetini ise derinleştirir. Bu, duygu durumu yaşayabileceği ve bunu...

Müslüman insan, güne başlarken, devamında ve gecesinde neler yaptığını bilen ve bunu şuur üzerinden gerçekleştiren kişidir. Güne sabah namazı ile başlayan Müslüman, hayatını kulluğunun izinde sürdürmenin neşesini kazanır. Sabah evden çıkarken, Allah’a ısmarladık diyerek ve euzu besmele ile dışarı adımını...

Sıdk/doğruluk; insanın varlığını üzerine bina etmesi gereken ontolojik/varlık zeminidir. Allah’ın yaratıcı vasfının insana yüklediği temel özellik, insanın sıdk ve sadakat üzere varlığını kaim eylemesidir. Doğruluk, kişinin, kendi varlığı ile birlikte, Yaratıcı Kudret ve yaratılmış diğer varlıklarla ilişkilerindeki niteliği selam üzere...