Prof. Dr. Sami ŞENER

BU BENİM ÜLKEM Mİ.. İnsanlar birlikte yaşamalarına rağmen, birbirlerine küsmüş veya birbirine yabancılaşmış gibi duyarsız hale gelmiş. Bir diğerinin düşüncesi, yaşayışı ve dertleriyle ilgilenmeyen bir insan yığını, duyarsızca hayatlarını sürdürüyor. İnsanın sorası geliyor: “madem birbirinizle ilgilenmiyorsunuz, neden bir arada yaşıyorsunuz?”.....

Eğitim, insan ve toplumun uzak kalamayacağı ve vazgeçemeyeceği bir bilgilenme ve kültürleşme sürecidir.  Eğitimin bir toplumun değerleri ile bağlantısız bir şekilde yürütülmesi, eğitimden beklenen amacı gerçekleştirilemez. Çünkü eğitim, duygusal ve ahlak temelli bir  çalışmadır ve insanın karakter ve kişilik gelişmesini...

Sanal Müslümanlık ile Seküler Gerçeklik Arasında Türkiye, tarihi geçmişi itibariyle Müslüman toplum olarak kendini göstermiş bir ülke. Toplumlar, resmi sistemlerinden çok, sahip oldukları inanç ve kültürleriyle kimliklerini oluştururlar. Çünkü siyasi, sistemler; her zaman toplum kültürünün bir karşılığı olarak ortaya çıkmazlar....

Son yıllarda Siyaset üzerinde, çok ciddi bir yoğunlaşma olduğunu görüyoruz. Aslında bugünkü yönelişe, siyaset yerine, “partileşme” demek daha doğru olur. Parti, maalesef; günümüzde bir fikir ve dava halini almış durumda. Batılı Siyasetin Bizdeki  Hali: Batı dünyası, Rönesans’tan sonra, din ve...

Doğrular, bir toplum için vazgeçilmez hedeflerdir. Fakat, doğrular zaman içinde değişebilir veya değiştirilebilir. Doğrular ve iradenin kaybı: Biz toplum olarak, uzun süredir kendi şuursuzluğumuz, ihmalimiz ve tembelliğimiz sebebiyle doğrulardan sapma ile karşı karşıya kaldık. Bir diğer yandan, doğrularımıza ters gerçekleri,...

İnsanlık tarihi, birçok yanlış ve sahte olaylar ile karşı karşıya kalmıştır. Bunların içinde, insanı ve toplumu doğrudan hedef alan materyalist, nihilist ve ırkçı hareketler; açık bir şekilde insanlığın değerlerine karşı konumda yer alırken, dinden yana görünen samimiyetsiz ve onursuz kişiler,...

Bir toplumun yükü, öncelikle o toplumdaki ilim adamlarının omuzlarındadır. Onlar, projeksiyon ışıkları gibi, toplum adına, düşünen, hisseden ve toplumun yürüyeceği yol güzergahını belirleyen sorumlular olarak hareket ederler. İlim Adamlarının Sosyal Sorumluluğu: Elbette bu yol güzergahının belirlenmesinden sonra, nelerin yapılması gerektiği...

İnsan, hayatın en önemli ve değerli varlığı olmasına rağmen; tarih boyunca yöneticiler tarafından bilerek veya bilmeyerek, gereği gibi değerlendirilememiş, onun imkan ve potansiyelinden  yeterince istifade edilememiştir. İnsan Kaynağına dayanmayan sistemler: İnsan kaynağının sadece fiziki ve akli gücü ile değerlendirilmesi; ilkel...

Toplumların hayatında dönüm noktaları vardır. Türkiye, uzun yıllar Batılılaşma ile tarihin en yanlış ve çözümsüz problemleri içine girmiş ve bunun neticesinde, topluma karşı belli bir azınlığın keyfi ve baskıcı politikaları ile karşı karşıya kalmıştır. 28 Şubat’ın hedefi: 28 Şubat, aslında...

Türkiye, son yıllarda teknoloji’ye o kadar önem verdi ki, sosyal bilgi ve değerlerini bir kenara bıraktı. Bu durum, Türkiye’nin medeniyet alanında Batı’nın rönesansı gibi tek boyutlu bir dünyaya yöneldiğini gösteriyor. Ama bu yanlış gidiş; tehlikeli sonuçlarını yavaş yavaş gösterirken, çözüm...

Bu soru, belki bazılarına sıradan bir konu gibi gelebilir. Ama, üzerinde biraz durulduğunda aslında birçok problemin temelinde, bu bilgisizlik ve farkındasızlığın yattığı anlaşılır. Toplumlar ne zaman kendisi olur: Bir kişi veya toplumun kendisi olması demek, kendi kimliğinin farkında olması demektir....

İnsanoğlu, dünya hayatında toplum halinde yaşama ihtiyacında olan varlıklardır. İnsanın ruh ve fikir yönü, onun asıl özelliğinin, çalışma ve bir şeyler üretmenin ötesinde manevi ve sosyal yönünü muhafaza etme ve bu yönü ile “bir insan mucizesi” ortaya koymasını gerektirmektedir. Medeniyet...

Demokrasi, ilk çağda siyasi hak ve yetkilerin düzensizliği ve haksızlığını gidermek için öne sürülen siyasi ve hukuki bir model. Bir diğer ifade ile, tez olmaktan çok bir antitez. Siyasi hakimiyet ve otoritenin belli ellerde toplanmasından çok, daha adil dağılımını sağlama düşüncesinden...

Eğitim, insanın değerli ve mana yüklü olduğunu belgeleyen en önemli faktör. Eğitim ile insanı; insanın davranışları ile eğitimin niteliğini ölçebiliyoruz. Eğitim ve insan ilişkisi: Eğitim, bizzat insanı yönlendirmesi ve nitelik kazandırması gereken bir kültürel operasyon olması gerekirken, bilgi ve  mesleki...

Türkiye’nin varlığı ve geleceği, acaba  halkın ve hükümetin elinde mi? Yoksa, çeşitli uluslararası ve yerli güç ve menfaat merkezlerinin bozguncu  çabaları ile mi yönlendiriliyor? Çocuk ve gençlerimiz duygusuz, inançsız ve fikirsiz bir dünyaya sistemli bir şekilde kendi tarih ve kültüründen...

Mirat Haber yazarlarımızdan Sosyoder Onursal Başkanı Prof. Dr. Sami Şener, Gazze için ilginç bir tespitte bulundu. Hocamızın Sami Şener hocamızın tespiti şöyle: İsrail’in soykırımı ve katliamları; toplantı ve diplomatik görüşmeler ile çözülemiyor. Türkiye’nin Gazze hava sahasına uçaklar göndererek, savaş için...

İnsan kalitesi ülkemizde gün geçtikçe düşmektedir.  Bu kalite düşüklüğü, genelde bilgi ve gayret eksikliği olarak görülüyorsa da, bana göre kalite düşüklüğü, insanımızın hayat felsefesi ve düşünce sistemiyle alakalı bir konudur. Aslında, gelişmiş ülkelerde de kalite düşüklüğü varsa da, oradaki sistemli...

Dünya, uzun süredir belli güçlerin kontrolü ve yönlendirmesi altında bulunuyor. İlim, siyaset, yaşama kültürü ve kurumsal yapılar, iktisaden güçlü devletlerin istediği şekilde gerçekleşiyor. Aslında bu gücün kaynağının da, pek meşru bir çaba ile elde edilmediğini de, sömürgecilik tarihinden biliyoruz. Küreselleşmenin...

  Bir yılı sona erdirirken, yeni bir yıla başlıyoruz. Ama, hangi duygu ve ruhla?. Bir tarafta, geçen bir yıldan sonra, yeni bir yıla girerken eğlenen, kendini kaybeden ve Hristiyan geleneğini benimseyen insanlar varken; diğer tarafta, Mekke’nin ruhunu, günlünde yeniden canlandırmaya...

Tarihin ilk dönemlerinden beri, halkın iradesi ve hükümet arasındaki ilişki, neredeyse bütün problemlerin temelinde yer alan bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir toplumda, siyasi idare önemli bir faktör olurken.  Halkın iradesi ve yönetime katılması, her nedense sürekli problemler ile karşı...

Siyaset, Değerlerimizin Yerine Geçerken Kayıplarımız Siyaset, bir yönetim anlayışı ve felsefesidir. Bir diğer ifadeyle, toplumun çeşitli problemlerini gidermek, çözümler getirmek için bir strateji ortaya koyma mesleğidir. Bu haliyle, tek bir akıl ve meslekle değil, çok yönlü bilgi ve tecrübe ile...

Batı iktisadı, insanı ve onun yönelişlerini sadece maddi işlemler çevresinde düşünmüştür. İktisat, batı’nın ekonomi diye farklı mecralara çektiği bir kelime. Halbuki iktisat, “iktisatlı olmak”tan kaynaklanan bir manaya sahip. Ama, batı iktisadı; iktisatlı olmaktan çok, savurgan bir tutumun iktisadi sistemde geçerli...

Türkiye, geçtiğimiz yıllarda Kovit, Sel baskınları ve Deprem gibi büyük afetler yaşadı. Elbetteki, bu tür sıkıntıların ciddi bir maddi boyutu olmaktadır. Fakat, halkın hayatını gözlemlediğimizde, yaşadığımız krizlerin, aslında iktisadi ve maddi olmaktan çok; sosyal ve ahlaki boyutlu olduğunu görüyoruz. Sosyal...

İnsanoğlu, dünyaya geldiği andan itibaren belli bir değer sistemine uygun yaşama zorundadır. Bunun sebebi, hayatını manalandıran ve kendisine kıymet veren duygu ve düşüncenin sahibi olarak yaşamasının, ona özel bir nitelik sağlamasındandır. Bir diğer ifade ile insan;  sahip olduğu değerleriyle kıymet...

Her insan ve toplum, hayatını bir gaye etrafında gerçekleştirme inanç ve çabası içerisindedir. Çünkü insan; düşünen ve inanan bir varlık olarak hayatını anlamlı bir şekilde yaşamak durumundadır.  Aksi halde, hedefsiz ve herhangi bir ideali olmayan, robotik bir davranışın gerçekleştiğine şahit...

Her ferdin kişiliğinin farklı olması gibi, toplumların da tarihî, geleneksel, biyolojik ve dinî özellikleri se­bebiyle farklı “sosyal kimlikleri’’ vardır. Onların bu ayırt edici özelliklerini dikkate almadan; kültürlerin ve kimliklerin “kümülatif olarak” incelenmeye çalışılması, farklı toplum­lar için gerçekçi bir değerlendirme olamamaktadır....

Batı, Avrupalı ülkelerin dünyası olarak bilinir. Yıllardan beri, dünya görüşü ve sistem anlayışı bakımından batı, kendine farklı bir yer ve statü belirleyerek, diğer toplumların üzerinde bir mevki elde etmiştir. Bu mevki, bir yönüyle üstünlük psikolojisi, bir yönüyle de, sahip olduğu...

  Cumhuriyetin 100. Yılında, Cumhuriyeti nasıl anlamamız gerektiğine dair, bir otokritik yapmanın gerekli olduğunu düşünüyorum. Bir toplumu ilgilendiren kavramların, içlerinin o toplumun dünya görüşü ve geleceği ile ilgili birçok yönü bulunduğunu bilmemiz gerekiyor. Cumhuriyet kavramı ve Cumhur: Cumhuriyet, bir toplumun...

7 Ekim’de Hamas’ın askeri harekatı ile başlayan olay, Batı ve İsrail yanlısı medya grupları tarafından, dünyaya bir saldırı olarak açıklandı. Bu açıklama, kasıtlı bir düşüncenin sonucu olarak ortaya çıkmıştı. Bu açıklamayı yapanlar, İsrail’in 75 yıldır, Filistin topraklarını işgal eden ve...

Bazı olaylar ve davranışlar, insan ve toplumların gerçek niyet ve karakterlerini ortaya koyar.  Filistin’deki Hamas harekatı, aslında Gazze ve Kudüs’ün statüsünü ağırlaştırma ve değiştirmek için son yıllardaki baskıların, artık çekilemez ve kabul edilemez hale getirilmesinin bir sonucudur. Emperyalizm yeniden uyandı:...

Filistin davası,  yetmiş yıldır hapishane hayatı yaşayan; suyu, elektriği kesilen,  insanca yaşaması engellenen ve keyfi olarak istendiğinde öldürülen bir hikaye. Demokratik görünen ABD ve Batı, Hamas’ın 2006’da serbest seçimlerde kazandığı seçimleri kabul etmeyerek, konunun zor ve şiddet alanına çekilmesine ve...

Gözlerimizi dünyaya açtıktan sonra, ailemiz ve toplumumuz bize bir  kültür ve kimlik veriyor. Bu kimlik, bizim irademiz dışında gerçekleşiyor. Fakat, belli bir yaş ve bilgi seviyesine geldikten sonra biz bu kültür ve kimliği, test ediyor; onun hayatımıza getirdiği imkan, fırsat...

Günümüzde enteresan bir yanıltma ile karşı karşıya kalıyoruz. Bazı batılı modernist söylemler, kendilerini insan hakları ve demokrasi taraftarı göstererek, insan zihinlerini yanlış yöne kanalize etmeye çalışmakta ve buradan da bir üstünlük payı çıkartmaktadırlar. Kelimelerin dünyası ile gerçeklerin çarpıtılması Avrupa’da çeşitli...

Günlük dilde, suç dendiğinde daha çok fiili baskı, saldırı veya iftira gibi konular dile getiriliyor. Halbuki asıl suç, bir toplumu ilgilendiren ve onun geleceğine ipotek koyan ve onun gelişimini engelleyen görüş, düzenleme ve uygulamaların akla gelmesi gerekiyor. Türkiye’deki hukuk sistemi,...

Bir toplumun normal ve tabii ilişkiler sürdürerek mi, yoksa şuursuz veya rastlantılar ile mi  hareket ettiğini nasıl anlayabiliriz? Günümüzde bu konu, tam olarak sosyoloji’nin konusu olmaktadır. Anormalin normal görülmesi: Bir toplumun  gerçekten varlığı, onun kurallı, ölçülü ve başka toplumlar ile...

İnsan olarak, en önemli özelliğimiz sosyal yönümüz olmasına rağmen, acaba bu sosyal yönümüzü gereği gibi tanıyor ve ondan faydalanabiliyor muyuz?  Ben bu konunun bir uzmanı olarak, sosyal yönümüzü tanımak bir yana, ondan uzaklaştığımızı düşünüyorum. Bu değerlendirmem, bir felaketin haberi olmamakla...

Ahlak, sosyal ilimlerde bir çalışma alanı olmanın yanı sıra, bir toplumun hayatına can katan ve toplumu onurlandıran bir yaşama kültürüdür. Günümüzde, ahlak sadece adı kalmış veya hayatın, ancak belirli alanlarına sıkıştırılmış bir değer halindedir.  Acaba, ahlak, bu duruma getirilirken,  hayatımız...

Fransız ihtilalinden sonra,  Osmanlı devletinde  Batı’daki teknolojik ve ilmi gelişmelere bakarak,  devlet adamlarının ve aydınların bir bölümünde batıya benzeme arzusu ortaya çıkmıştı. Aslında Batı’daki ilmi ve teknolojik ilerleme, siyasi ve iktisadi sahaya odaklaşmanın bir sonucuydu. Özellikle sömürge ülkelerinin ham madde...

  Yıl 2023. Hayatımıza göz attığımızda, her şey film şeridi gibi gözümüzün önünden geçiyor. Kendimizi bildik bileli neleri yaşadığımızı hatırlamamız, ilerisi için daha sağlıklı değerlendirme yapabilmemize imkan sağlayabilecek. Yaşayışımızda çelişkiler: Hayatımız, bir yönüyle olumlu özelliklere sahipken, diğer yönüyle problemli bir...

Türkiye ve İslam dünyasında din, başka toplumlardaki rol ve konumundan çok farklı bir özelliğe sahip. Bu açıklama ile dinin teorik ve kitabi yönünden ziyade, anlayış ve yaşayış tarafını kastetmekteyim. Dini hayatın dinamiği: Din, genel bir kavram olmakla beraber; dinlerin karşı...

Toplumlar, kimlik ve varlık felsefeleriyle tanınır ve değer bulur.  Bu durum, özellikle kişilerin dış görünüşleri veya maddi durumları veya bulundukları mevki açısından değil, insan ilişkileri, adaleti, merhameti ve anlayışı açısından ölçülür ve değerlendirilir. Toplumların gerçek değeri nasıl belirlenir  Günümüz kriterlerine...

Bu cümle, belki uzun zamandan beri dilimizde olan bir kavram. Ama, acaba bu cümleyi uzun boylu hiç düşündük mü? Onun kapsam ve manasının bizlere hangi sorumluluklar yüklediğini idrak edebildik mi? Bence, hayır.. Bu konu, öyle sıradan geçiştirilen bir mesele değil....

Toplumlar, çeşitli statü ve pozisyonlara sahip ve hayatın ihtiyaçları çerçevesinde, sosyal tabakalaşma içine girerler. Kültür, bilgi ve sanat faaliyetlerinin gelişmesiyle, toplumlarda yeni meslek alanları şekillenmiştir. Son yıllarda, internet ve bilgisayarın devreye girmesiyle çeşitli yeni meslek alanları ortaya çıkmış ve iktisadi-...

  Türkiye, değer ve kurallar bakımından bir “zıtlıklar ülkesi” olarak söylenebilecek, nadir ülkelerden biridir. Aslında, bazı geri bıraktırılmış ülkelerin yanı sıra; belki de halkı müslüman ülkelerin  tamamı için böyle bir durumdan bahsedebiliriz. Zıtlıklar, neden kaynaklanıyor: Zıtlık, aslında tabiatta var olan  ilahi...

Kurallar, sosyal hayatımızda belli bir düzen ve prensibe göre yaşamamızı sağlayan bir esastır. İnsan için kural, belli bir şuur ve düzenin eseri olarak hayatta kendini göstermektedir. Bir diğer manası ile, insanın yaşama felsefesinin pratik hayattaki işleyişi demek oluyor. Kuralsızlık, nasıl...

İnsanoğlunun belki de en değerli iki özelliği inanç ve düşünce sahibi olmasıdır. İnançlar, düşünme fonksiyonumuzun denetlemesi sonucunda kesinleşen akli ve kalbi kabullerdir. Fakat, sadece düşüncenin  çabası ile ortaya çıkmazlar. Özellikle, ilahi dinlerin kabulünde böyle bir sistem işler. Çünkü inanç bir değerdir...

Müstehcenlik; insanın vücudunun açıklığı, cinsi özelliklerini gösterme, bedenini sakınmama gibi ahlak dışı anlayış ve davranışları, isteyerek benimseme gibi bir yaşayış tarzının kişiye ve topluma hakim olmasıdır. İnsanın güzelliğini ortaya koymak istemesi ve onunla övünmesi tabii özelliklerinden biridir. Fakat, toplum hayatı;...

Toplumların hayatında, belirleyici özellik ve çizgiler vardır. Bunlar, o toplumun hangi dünya görüşü ve sistem anlayışı içerisinde yaşadığı bilgisini vermekte ve toplumsal değerler alanında da nasıl bir durumda olduğu anlaşılmaktadır. Siyaset alanında önemli kavramların kullanılması: Özellikle son siyasi seçimlerde, Dindarlık...

  Halkın yönetimde karar sahibi olması, çok eski dönemlerden beri insan toplumlarının önemli meselelerinden biridir. Çünkü idare, halkı yönetmek için kurulan bir sistemdir ve halktan kaynağını almayan, bir sistem; idari siyaseti dayanaksız bırakmış demektir.  Siyaset Teorilerinde Halk: Batı düşüncesinde siyasi...

Tarih, insanlığın  yaşadığı ve şahid olduğu hadiselerin yer aldığı toplum hafızasıdır. Bu hafızanın varlığı, insanların nelerle karşılaşıp, hangi karar ve tutumlara girdiğinin sonuçlarını vermesinden dolayı önemlidir. İnsan, aklı ve tecrübesi ile tarihi olaylardan ibret alır ve geleceği için bir değerlendirme...

Birlikte Yaşama projesi, Avrupa merkezli bir  konu olmasına rağmen; İslam medeniyeti, bu düşünceyi, pratiğe ilk defa geçiren bir kültür olmuştur.  Medine Anayasası olarak tarihte uygulanan bu andlaşma; Yahudi, Hristiyan ve Mekke dinine mensup kişileri de içine alarak, onları  siyasi manada...

Bundan yaklaşık yirmi yıl önce, Yeni Şafak gazetesinde  böyle bir başlık ile bir yazı yazmıştım. Bu yazı, bazı okuyucularım tarafından o dönemin iki muhafazakar siyasetçisine yönelik bir yazı olduğu düşüncesiyle, bana bazı sorular sormuş ve sitemlerde bulunmuşlardı. Şunu lideri mi...

Siyaset, yıllardır; bir çatışma ve söz düellosu ile sürüp gidiyor. Toplum, her defasında bir ümit ile yeni bir iktidarın kendi problemlerini gidererek, güzel ve iyi bir gelecek hazırlamasını bekliyor. Ama, her seferinde yeni problemler çıkıyor. Bazı konularda iyi işler yapılırken,...

Türkiye seçim sathına girdi. 21 yıllık iktidar, şimdiye kadar yaptığı işlere güvenerek toplumdan yeni bir yetki istiyor. Diğer tarafta, Millet İttifakı adıyla farklı fikir ve sistemlerin mensubu partiler de, “ yeni bir dönemi” başlatmak üzere, halktan görev talep ediyor. Siyasi...

Son aylarda, Siyasetti yoğun bir mücadele kendini hissettiriyor. Sanki, ülkenin en önemli meselesi, siyasi yarışta  x veya y grubunun kazanması gibi bir hava estiriliyor. Bunu, özellikle medya en üst seviyeye taşıyor. Siyaset, bir dünya görüşü değildir: Burada dikkatimizi çeken konu,...

Batı kaynaklı bu iki kelime, Batı toplumunun yaşayış felsefesinden kopuş dönemine ait idealler ve beklentiler çerçevesinde oluşturulmuş yaşama anlayışlarıdır. Sıkıntılı ve haksızlıkların olduğu bir sistemden çıkış yolu olarak filozof ve ticaret burjuvazisi tarafından belirlenmiş ve topluma sunulmuştur. Modernizmin hayal kırıklığı:...

Her toplumun bir sosyal felsefesi vardır.  Bu sosyal felsefe, inanç ve düşünce temelli bir  özellik taşımaktadır. Çeşitli iktisadi ve teknik çalışmalar, bu sosyal felsefe çerçevesinde hareket eder ve hayat tarzı bu temel anlayış ve düşünüş doğrultusunda  şekillenir. Hayatı anlamak ve...

İnsan, şuur sahibi bir varlıktır. Bunun manası, neyi, niçin yaptığının farkında olmaktır. Bu farkındalık, ele aldığı konuyu bilmesi, onu  çok önemli bir kriter ile değerlendirmek yoluyla anlaşılır. Aksi halde insan, ihtiras ve arzuları ile baş başa kalır ve neyi niçin...

  İnsan, hakikati arayan bir özelliğe sahip tek varlıktır. Tarih boyunca, kendi fikir ve hayat dünyası için yaptığı mücadele, insanlık tarihinin ana hareketlerini oluşturur: din, felsefe, ideoloji bu hakikati bulmak için ana yollar olarak karşımıza çıkar. Din ve aklın mücadelesi:...

Siyaset, başlı başına hayatı ve olayları belirleyici ve yönlendirici faktör değildir. Ama, nedense; kısa yoldan hedeflerine ulaşmak isteyenler, bu yolu tercih ederler.  Said Halim Paşa, Meşrutiyet dönemi yenilikçilerin, kendi kültürel dünyalarının farkında olmadan, batıyı olduğu gibi almaya çalıştıklarını, özellikle Anayasa...