EBEVEYNLİKTE İHLAS Geçen gün bir dost meclisinde bir baba, kızını herkesin duyacağı şekilde uyardı. Anlık bir hatası üzerine uzun uzun nasihat etti. Kızın yüzü, yaptığı hatadan çok babasının tavrı karşısında düştü. Mahcubiyeti giderek öfkeye dönüştü. Baba ise sözlerini kızına bakarak...
EŞOFMANDAN BAŞLAYAN KABALIK Acaba her şey eşofmanın yaygınlaşmasıyla mı başladı, diye düşünüyorum bazen. Gençlerin bu fazla rahatına düşkün, fazla umursamaz hallerini gördüğümde insan ister istemez geriye bakıyor… Bugünün ebeveynlerinin çoğu, benim gibi kolalı yakayla eğitime başlayan bir nesil. Hepimiz hatırlarız;...
KİŞİ SEVDİĞİYLE BERABERDİR Son günlerde özellikle kız çocuğu olan birçok anne babanın gündeminde bir müzik grubu var. Danslarıyla, şarkılarıyla, sosyal medyadaki görünürlüğüyle tamamen proje olduğu anlaşılan bir grup. Hayran kitlesi ise 8-18 yaş arası çocuklar ve gençler. Kimlik arayışının en...
ÇOCUKLARIMIZA KORKUYU MU TEVEKKÜLÜ MÜ ÖĞRETİYORUZ? Bisiklete binmeyi yeni öğrenmiştim. İlk defa parkta, dar bir yolda tek başıma sürüyordum. Karşıma bebek arabasıyla yürüyen biri çıktı. O ana kadar her şey yolundaydı. Sonra içimi bir korku kapladı. “Ya dengemi kaybeder de...
AYNALAR HEP BAŞKASINA TUTULUYOR Sohbetin yerini şikayet aldı. Farkında mıyız bilmiyorum ama artık iki kişi bir araya geldiğinde konuşma çok geçmeden şikâyete dönüşüyor. Çocuklardan şikâyet, gençlerden şikâyet, eğitimden şikâyet, ekonomiden şikâyet, trafikten şikâyet… Sanki konuşacak başka bir şeyimiz kalmadı. Artık...
KURSLARLA KAÇIRDIĞIMIZ ÇOCUKLUK Bu hafta milyonlarca çocuk karne aldı. Okullar kapandı, yaz tatili başladı. Şimdi pek çok evde benzer telaşlar yaşanıyor. “Hangi yaz kursuna gönderelim?” “Hangi etkinliğe yazdıralım?” “Tabletin başında bütün yaz oturmasın.” “Boş kalmasın.” Bu kaygıları yersiz bulmuyorum. Elbette...
KAYBOLAN MAHREMİYETİMİZ Bu hafta LGS sonrası sosyal medyada paylaşılan bir video, annelerden psikologlara ve eğitim uzmanlarına kadar geniş bir çevrede tartışma konusu oldu. Bir annenin kızına sınav sonrası verdiği sert tepki ve o anların kız tarafından kaydedilip sosyal medyada paylaşılması....
YAZ KUR’AN KURSU YETİYOR MU? Okulların kapanmasına günler kaldı. Açıkçası oğlum için bir yaz programı arayışında değilim. Ama geçtiğimiz günlerde TÜGVA’nın yaz okulu afişini görünce içimden geçen ilk şey çok yol alınmış olduğuydu. Programda spor faaliyetlerinin yanında Peygamber Efendimizin hayatı,...
ÇOCUKLAR ÖLÜMÜ BİZDEN ÖĞRENİR Birkaç hafta önce birlikte büyüdüğüm, önce sıra arkadaşı sonra hac ve yol arkadaşım olan can dostum Hakk’ın rahmetine kavuştu. Rabbim ondan razı olsun. Bizler onun için bunun bir son değil, rahmete açılan bir kapı olduğuna inanıyor;...
HOCA CAMİDE Bazı cümleler var… İlk duyduğunuzda sadece bir şaka gibi gelir. Gülünüp geçilir. Hatta samimi, doğal, hayatın içinden sanırsınız. Ama yıllar sonra fark edersiniz ki o küçücük cümlenin içine koskoca bir bakış açısı gizlenmiştir. Ne kadar ince, ne kadar...
BAYRAM DEĞİŞMEDİ, BİZ VAZGEÇTİK Dilimize ne kadar da yer etti şu cümle: “ Nerede o eski bayramlar…” Her bayramda özlemle tekrar ediyoruz bunu. Ama nedense değişimin suçunu hep yeni nesilde arıyoruz. Oysa bugünün çocukları nereden bilsin eski bayramları? Biz yaşatmadıktan...
BİR ÇOCUK KURBANI NASIL ANLAR? Çocukların büyük bir kısmı hayvanları severek büyür. Çizgi filmler, hikâyeler ve oyuncaklar sayesinde hayvanlar onların gözünde yalnızca sevimli değil; hisseden, düşünen, neredeyse insan gibi canlılardır. Bu yüzden Kurban Bayramı gibi hem ibadet yönü taşıyan hem...
BULUĞ: UNUTTUĞUMUZ SINIR Adalet Bakanlığı, suça sürüklenen çocuklara uygulanan ceza infazında silbaştan bir düzenleme yapıyor. Bu düzenleme, alanında uzman isimlerin yer aldığı geniş bir komisyonla hazırlanıyormuş. Konu son zamanlarda çok konuşuldu, çok tartışıldı. Çünkü çocuk suçluluğu artıyor. İnsan hayrete düşüyor....
SINIRLARI, YÜKÜ VE EMANETİYLE ANNELİK Bu yıl Anneler Günü yaklaşırken dikkatimi çeken bir şey var. Annelik… her sene anneye değer verilen, konuşulan bir hakikatken; bu yıl çiçeklere, hayvanlara bakım vermeyi de “annelik” kategorisine yerleştiren kampanyalarla anılıyor. Bu sadece masum bir...
YENİ NESİL DEDİĞİMİZ BİZİM İZLERİMİZ Oğlum okuldan geldi, gözleri ışıl ışıl. “Anne” dedi, “artık bütün sınıf senin gibi ‘bak sen’ diyor. Benden öğrendiler.” O anlatırken gururluydu. Ben ise düşündüm. Bir çocuk… Yirmi kişilik bir sınıf… Yirmi ev… Bir kelime, bir...
İMAN EKSİLDİ İNSAN KAYBOLDU Yine bir genç… Yine bir vahşet… Ve bu sefer çok daha ileri. Ama bu acı, ahlarla paylaşılmaz. Suçu ekranlara, oyunlara yükleyerek vicdan temizlenmez. Bu acının bir parçası hepimiziz. Dönüştüğümüz insan kadar, yetiştirdiğimiz evlat kadar sorumluyuz. Bazen...
NARSİSİZM BULAŞICI DEĞİL AMA HIZLA YAYILIYOR Komşumun evinden ergen oğlunun yüksek sesini sıkça duyuyorum. Dışarıda son derece efendi görünen bu genç, evde adeta başka birine dönüşüyor. Beğenmediği bir yemek, bulamadığı bir eşya… Sesi hızla yükseliyor. Ardından annesinin sesi geliyor… Kısık,...
ÇOCUK TERÖRÜ EVDE BAŞLAR Bir çocuk suç işlediğinde sadece bir çocuk suç işlemiş olmaz. O suçun içinde görmezden gelinen bir aile, öğretilmeyen sınırlar ve normalleştirilen yanlışlar vardır. Geçenlerde yaşadığım bir olay beni endişelendirdi. Bu sefer sadece bir eğitimci olarak değil,...
İNSAN BÜYÜR AMA ÇOCUKLUĞU BÜYÜMEZ Deneyim duyguyu, duygu hatırayı, hatıra kişiliği şekillendirir. Çocuklara bırakacağımız en büyük miras, yaşadıkları hayatın kendisidir. Geçen gün oğluma pilav yaparken içine şehriye koysam mı koymasam mı diye düşündüm. Çünkü eşimle pilav konusunda anlaşamıyoruz; onun lezzetli dediğiyle...
ÇOCUK, SAHİP OLUNACAK BİR “MAL” DEĞİL EMANETTİR Oğlum küçükken, insanların ona baktığında yüzlerinde beliren gülümsemeleri izlemek beni hep duygulandırırdı. Bir anne için çocuğunun tatlılığının, masumiyetinin fark edilmesi ne güzeldir. Ama o gün bir teyzenin gülümseyerek sorduğu o cümle beni bambaşka...
AİLE YILINIZ BATSIN! Bu hafta okullarda İstiklal Marşı’nın kabul yıl dönümü dolayısıyla marşı güzel okuma yarışmaları yapıldı. Oğlum da yüksek sesle okurken ben yine aynı mısrada durup kaldım. “Siper et gövdeni…” Ne büyük bir çağrı. Ne büyük bir sorumluluk. Tarihler...
O BİRİ KİM? SEN DEĞİLSEN KİM? İftar saatiydi. Balkona çıktım. Evimin karşısındaki büyük şehir parkında bir ateş yanıyordu. Küçük değildi. Öyle mangal dumanı gibi de durmuyordu. Bildiğin ateş… Parkta genelde bekçi olur. “Görmüşlerdir,” dedim. “Birileri zaten haber vermiştir,” dedim. Üzerinde...
LAİK EBEVEYNLER KORKULARINDA HAKLI Yazmayacaktım. Çünkü çok yazıldı. Herkes meselenin bir ucundan tuttu. Ama konu çocukların kalbine ve zihnine gelince susmak içime sinmedi. Birkaç aydır çocukların dilinden düşmeyen “Kâbe’de hacılar” ilahisi… MEB’in gönüllü Ramazan etkinlikleri tavsiyesiyle sınıflardan evlere, servislerden oyun...
NE ÇOCUKSUZ CAMİ NE SINIRSIZ ÇOCUK Ramazan geldiğinde sadece sofralarımız değişmez, hayatımızın ritmi de değişir. Aynı ezanı bekleyen kalpler, aynı hurmaya uzanan eller, aynı safta omuz omuza duran bedenler… İslam bize yalnız başına yaşanan bir dindarlık değil, sosyal bir yaşam...
SABIR TEKNESİNE BİNEN ÇOCUKLAR Ramazan’ın gelmesine günler kaldı. Evlerde tatlı bir telaş, çocukların gözlerinde ışık… Yeni nesil ebeveynler bir konuda gerçekten başarılı: Çocuklara Ramazan’ı sevdiriyorlar. Yılbaşı süsleri vitrinleri doldurduğunda kapıyı kapatmıyor, “Sabret… Bizim de ayımız geliyor.” diyorlar. Ve o ay...
ÇOCUK GÖZÜYLE FİRAVUNLAR Kahire’de Mısır Müzesi’ni oğlumla birlikte gezdik. Etkilenmemek mümkün değildi. Ama beni asıl etkileyen altın eşyalar ya da dev heykeller değil, altında yatan inanıştı. Öylesine zengin ve güçlü bir medeniyetin korkusunu gördüm eserlerinde. Çünkü bu müzede hayat yoktu....
Hz. ÖMER’E İTİRAZ EDEBİLEN ÇOCUK NASIL YETİŞİR? Geçtiğimiz günlerde Dr. Abdulaziz Kıranşal’ın “Anne-Babalar! Cesur Çocuklar Yetiştirin” başlıklı yazısını okudum. Hz. Ömer hutbedeyken elindeki eğri kılıcı kaldırıp, “Eğrilirsen seni bununla düzeltiriz” diyen adam… “Kadın doğru söyledi, Ömer yanıldı” dedirten o sahabe...
ÇOCUKLARINIZDAN KORKMAYIN “Oğlum ilk kez duymuş olmalı ki, ‘Allah’tan korkulur muymuş hiç? O en sevdiğimiz, en merhametli olan değil mi?’ diye geldi geçen gün.” Gerçekten anlamak istiyordu. “Evet,” dedim, “O en sevdiğimiz. Ama bazen en sevdiğimizi razı edememekten korkarız. O...
KATİLLER YETİŞTİRİYORUZ 17 yaşında bir çocuk, yaşıtı tarafından öldürüldü. Detaylara girmeyeceğim. Çünkü asıl mesele nasıl öldürüldüğü değil; neden bazı çocuklar başka çocukları yok etmeye karar verecek noktaya geliyor? Fail bir canavar değildi. Ama masum da değildi. Mağdur “şanssız” değildi. Sadece...
ÇÖP ODASINDA BAŞLAYAN AHLAK Oturduğum dairenin tam karşısında bir çöp odası var. Bir köşede evsel atıklar, diğer köşede geri dönüşüm için ayrılmış iki ayrı kutu durur. Uzun zamandır dikkatimi çeken geri dönüşüm kutusunun hep boş olması. Sanırım atıklar sadece benim...
KARNI DEĞİL KALBİ DOYURMAK Kucağına alma, alışır.” “Emzir, hemen yerine yatır.” Bunlar büyüklerin, komşuların yeni annelere iyi niyetle ama sorgulanmadan aktardığı cümlelerdir. Amaç genellikle aynıdır: Annenin rahat etmesi. Son yıllarda bu seslere bir de “uyku eğitimi” eklendi. Ağlasa da gitmemek,...
ÇOCUKLARIMIZIN NOEL HEYECANI Yeni bir yıla girmemize günler kala tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yeni yıl kutlama hazırlıkları coşkulu bir şekilde devam ediyor. Sokaklarda, televizyon reklamlarında, alış veriş merkezlerinde ve hatta okullarda kutlama hazırlıklarını görüyoruz. Biz yetişkinleri bile heyecanlandıran,...
SUÇLU ARARKEN KAÇIRDIĞIMIZ ŞEY Ülkemizin tanınan bir ses sanatçısının ölümü haftalardır konuşuluyor. Ben rahmetliyi hiç dinlemedim, hatta izlemedim. Ancak acıların içinden geldiği anlatıldığı için; bu ülkenin sahne arkası kültürünü ve acıtasyon dilini bilen biri olarak hayatını az çok tahmin edebiliyorum....
DOĞUM GÜNÜ KUTLAMASI BİR ŞÜKÜR FIRSATIDIR Hafta sonu oğlumun doğum günü… Ama onun heyecanı çoktan başladı bile. Günler öncesinden sabırsızlıkla geri sayıma geçti. Babası, “Artık büyüdü, ne gerek var kutlamalara?” dese de; ben yine de bir kek, küçük bir pasta...
Fıtratın Sesini Bastıran Çağ Kötülüğün, bencilliğin ve tembelliğin bir psikolojik hastalık etiketiyle hafifletildiği bir çağda çocuk yetiştiriyoruz. Kötüyle iyinin birbirine karıştığı, yanlışa “doğru” deme baskısının üzerimize çöktüğü tuhaf bir çağ bu. Artık yanlışın yanlış olduğunu söylemek bile kimi çevrelerde “farklılıklara...
Bu yıl öğretmenler günü yaklaşırken yine aynı tartışmalar yükseldi: “Bu hediyeler fazla olmadı mı?” “Altın setler, robot süpürgeler neyin nesi?” “Bu abartı artık bitsin!” Hatta bazı öğretmenler, kendilerini mahcup hissettikleri için hediye kabul etmeyeceğini belirten notlar paylaşmak zorunda kalıyor. Çünkü...
Çocuğun Davranışındaki Sessiz Fısıltı Bu sabah oğlum hiç alışık olmadığım bir hâlde uyandı. Ödevini yapmak istemediğini söyledi, gözleri doldu, kalemini sinirle kırdı. O an, çoğu ebeveynin yaptığı gibi “Hadi yapacaksın!” diye bastırsaydım belki hikâye bambaşka bir yöne gidecekti. Ama çocuğun...
Anma mı, Dayatma mı? Bir çocuğa kimi seveceğini, nasıl anacağını öğretmek; ona sevgiyi değil, itaati öğretmektir. Oysa sevgi, ancak özgür bir kalpte filizlenir. Geçtiğimiz günlerde 6-8 yaşlarında iki çocuğun konuşmasına kulak misafiri oldum. Küçük olan coşkuyla, “Ben dünyada en çok...
KOSTÜM DEĞİL, KİMLİK DEĞİŞİMİ Bir çocuğun cadılar bayramı kostümü giymesiyle başlayan öykü, aslında bir toplumun kimlik yorgunluğunu anlatıyor. Dinle adetin karıştığı bir çağda, özümüze dönebilecek miyiz? Geçtiğimiz yıl Millî Eğitim Bakanlığı, okullarda millî ve kültürel değerlere aykırı günlerin kutlanmasını yasaklamıştı....
Geçen hafta çok paylaşılan ve yorumlanan bir video önüme düştü. Ben de biraz daha derinlemesine yorumlayarak paylaşmak istiyorum. Önce olayı anlatayım: Deist bir baba, 12-13 yaşlarındaki Müslüman oğluyla restoranda sosis yiyor ve oğluna şöyle diyor: “Sen Deist bir babanın Müslüman...
Artık katiller ürkütücü, karanlık tipler değil. Suça bulaşmış yetişkinler de değil. Katiller, eline harçlık tutuşturduğumuz, “bu ne yaramazlık” deyip geçiştirdiğimiz çocuklar. Evet, bunu yazarken içim yanıyor ama ne yazık ki her geçen gün böyle haberlerle sarsılıyoruz. Az önce, arkadaşları tarafından...
Tüm eğitim modelleri ve psikoloji, insana olumlamayı öğütler. Yani olumsuz cümleler yerine olumlu ifadeler kullanmayı… “Koşma düşersin” yerine “Daha yavaş koşmalısın” dersek, çocuk beyni bunu yasak değil, yönlendirme olarak algılar. Bu öğreti gerçekten değerlidir. Ama bu kez bir konuda olumlama...
Son birkaç yıldır dilimize yeni bir kelime yerleşti: “viral olmak.” Eskiden insanlar başarı, şöhret ya da kazanç peşinde koşardı. Şimdi ise en büyük hedef, bir içeriğin milyonlarca kişi tarafından izlenmesi. Peki, nasıl viral olunur? Aslında cevabı basit: Sosyal medyada çok...
Hafta sonu ailecek Teknofest’i gezdik. Kızılelma, Akıncı ve daha nice projeyi gördük. Standlarda genç mühendisler, kendi geliştirdikleri projeleri umutla anlatıyor; “Allah izin verirse çok faydalı olacak” diye ekliyorlardı. O an düşündüm: Biz bu çocuklara sadece bilim ve teknoloji sevgisini değil,...
Biz kendimize değer vermeyi hiç öğrenemedik. Onaylanmayı, iyi insan olmak sandık. Yanlış yaparız diye karar almaktan korktuk. Başımıza gelene katlanmayı sabır, hakkımızı aramayı isyan zannettik. Böyle yetiştirildik. Sonra fark ettim ki ben de çocuklarımı aynı şekilde büyütüyorum. Özlerine değer vermeyi...
Okula yeni başlayacak çocuklar için uyum haftası zamanı geldi. Uyum; sadece çocuklar için değil, ebeveynler, öğretmenler ve hatta çevredeki herkes için önemli bir mesele. Çünkü hayatın her alanında uyum sağlamamız gereken pek çok durumla karşılaşıyoruz. Aslında uyum haftasının temel amacı;...
Oğlum hiç susmuyor. Sürekli konuşuyor, durmadan soru soruyor. “Bir şey söylicem…” diye başlayan cümleleri bitmiyor. Söyleyecekleri, soracakları biterse de yüksek sesle Galatasaray marşı okuyor. Bazen “Hiç susmuyor bu çocuk” diyecek oluyorum; sonra hemen susup dua ediyorum: “Rabbim susturmasın, sesine hasret...
Cezve isimli bir kedi vahşice öldürülmüş. Onu öldüren, apartmana tadilat için giren bir şahıs. Güvenlik kameraları, şahsın kediyi sever gibi yapıp kucağına aldığını, sonrasında da işkence ederek öldürdüğünü kaydetmiş. Evet, yeterince vahim bir olay… Ama daha da vahim kısmı, suçlu...
Hafızası güçlü insanların çocuklarla iyi geçindiğine inanıyorum. Çünkü bir çocuğu anlamak, onun duygusunu hatırlamakla mümkün olur. Bize “çocukları anlayan iyi bir öğretmen” ya da “hassas bir ebeveyn” olmayı sağlayan şey bazen pedagojik bilgi değil, sadece hafızadır. Çocukken neye üzüldüğümüzü, neye...
Geçtiğimiz günlerde LGS sonuçları açıklandı. İmam hatip ortaokullarından bazı öğrencilerin Türkiye derecesi yapması dikkat çekti. Ancak bu başarı herkes tarafından aynı coşkuyla karşılanmadı. Özellikle seküler çevrelerde, bu durumun arkasında şaibe arayanlar oldu. İddialar, soruların sızdırılmış olabileceğine kadar uzandı. Bu tepkilerin...
Aslında bu hafta başka bir yazı yazacaktım. Ailesi tarafından havuza girmeye zorlanan küçük bir çocuk görmüştüm ve haline üzülmüştüm. Bunu mutlaka yazmalıyım diye düşündüm. Çünkü çocukların inat dönemi, su korkusu, güven ilişkisi gibi konularda ebeveynler desteğe ihtiyaç duyuyor. Ama sonra…...
Eşim bir gün “Bu genci mutlaka izlemelisin!” diyerek telefonunu uzattı. Ekranda genç bir hafız vardı: Furkan Kılıç. “Kur’an Yazıyorum” başlıklı videolar çekmiş. İlk anda değişik gibi görünen bu başlık, aslında ne kadar derin bir çabanın parçasıymış meğer. İzlediğimiz videolarda sadece...
Bir alanda uzmanlaşmış bir insanın, alanı dışında her konuda fikir yürütmesini doğru bulmam. Hele hele bu fikirler toplumu ilgilendiren, inanç ve değer sistemini etkileyen hassas alanlarla ilgiliyse, daha da dikkatli olunmalı. Ancak bazen öyle meseleler olur ki, uzmanlık gerektirmeksizin herkesin...
Bazı insanlar vardır, her şeyin doğrusunu onlar bilir. Hangi doktor iyidir, hangi okul çocuğa uygundur, hangi kitap okunmalıdır, hangi duygular yaşanmalıdır… Hatta bazen hangi duayı nasıl etmeli, hangi davranışla sevap kazanılmalıdır. Bu insanlar sadece kendileri için değil, herkes adına konuşurlar....
Hafta sonu milyonlarca gencin hayatını şekillendirecek üniversite sınavları yapıldı. Ancak sınavdan geriye konuşulan ne soruların zorluğuydu ne de organizasyonun işleyişi. Sosyal medyada herkesin önüne düşen bir görüntü, aslında çok daha derin bir yarayı açığa çıkardı. Bir genç kız, sınava son...
ÇOĞUNLUK YANILIYOR OLABİLİR “Artık gençler hep böyle…” Bu cümleyi ne çok duyuyoruz, değil mi? Sağlıksız beslenmeleri, anlamsız videoları, saygısızlıkları görünce birileri hemen bu sözü savunma refleksiyle dile getiriyor. Sanki bu yeni davranış kalıpları bir “doğal evrim” gibi kabul görüyor. Sanki...
Okulların kapanmasına sayılı günler kaldı. Evlerde şimdiden yaz planları yapılmaya başlandı. Kimisi spor okullarını araştırıyor, kimisi sanat atölyelerini… Bazı aileler ise çocuklarını Yaz Kur’an Kursu’na göndermeyi düşünüyor. Özellikle de dinî hassasiyetleri güçlü olanlar. Ve genellikle şöyle bir cümle kuruyorlar: “Biz...
Çocukların büyük bir kısmı hayvanları severek büyür. Çizgi filmler, hikâyeler ve oyuncaklar sayesinde hayvanlar onların gözünde sadece sevimli değil, aynı zamanda hisseden, düşünen neredeyse insan gibi canlılardır. Bu yaşlarda, bir canlının akıl taşıyıp taşımadığı, iradesi olup olmadığı çocukların zihin haritasında...
Annem hayvanları çok sever. Hep bahçeli evlerde oturduğumuz için, bahçede beslediği bir kedisi mutlaka olurdu. Ama bu seferki biraz farklıydı… Çünkü annemin kedisi Minnoş’un hikâyesi gözümüzün önünde başladı. Annesi bizim bahçede doğurdu onu. Avlanmayı öğretti, kucağında taşıdı, gözlerini yıkadı… Yani...
Son zamanlarda sosyal medyada sıklıkla karşılaştığım bir manzara var: 5, hatta 7 yaşına kadar çocuklarını emzirmeye devam eden anneler. Hemen ardından gelen açıklamalar da tanıdık: “Kendi isterse bırakır…” “Zaten sadece gece emiyor…” “Bu onun hakkı…” Doğru, anne sütü bir çocuğun...